عەلی لاریجانی سەرۆکی پەرلەمانی ئێران لە کۆبوونەوەیدا لەگەڵ شاندی هەرێم ڕایگەیاندووە، پشتیوانی گفتوگۆکانی نێوان هەولێر و بەغداد دەکەن، بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان.


ئەمڕۆ شاندی هەرێم بە سەرۆکایەتی نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێم، لەگەڵ عەلی لاریجانی سەرۆکی پەرلەمانی ئێراندا کۆبوونەوە، لاریجانی لەو کۆبوونەوەیەدا نیگه‌رانیی خۆی به‌رامبه‌ر ئه‌و ڕووداو و بارگرژیانه‌ ده‌ربڕی كه‌ له‌م دواییانه‌دا له‌نێوان هه‌ولێر و به‌غداد هاتوونەتە‌ ئاراوه‌.

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران هیوای ئەوەی خواستووە، كێشه‌ هه‌ڵواسراوه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و حكومه‌تی فیدراڵ، له‌ ڕێگه‌ی گفتوگۆ و دیالۆگه‌وه‌ و له‌سه‌ر بنه‌مای ده‌ستوور چاره‌سه‌ر بكرێن و مافه‌ ده‌ستوورییه‌كانی خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستان و ته‌واوی پێكهاته‌كانی عێراق دابین بكرێن.

بەپێی ڕاگەیەندراوی کۆبوونەوەکە کە ماڵپەری حکومەتی هەرێم بڵاویکردووەتەوە، نێچیرڤان بارزانی جگە لە داكۆكیکردن له‌ په‌یوه‌ندییه‌ دووقۆڵی و مێژووییه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و كۆماری ئیسلامیی ئێران، دووپاتی كرد‌وەتەوە‌ كه‌ هه‌رێمی كوردستان هه‌میشه‌ فاكته‌ری سه‌قامگیری بووه‌ له‌ ناوچه‌كه‌دا و هه‌ر واش ده‌مێنێته‌وه‌.

هەروەها ئاماژه‌ی به‌ هه‌وڵەکان کردووە، بۆ ده‌ستپێكردنی گفتوگۆی نێوان هەولێر و بەغداد به‌مه‌به‌ستی چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان و له‌مباره‌یه‌وه‌ ڕۆڵی كۆماری ئیسلامیی ئێرانی له‌ فراوانكردن و سه‌رخستنی گفتوگۆكان به ‌پێویست زانیوە.

 

سنور ميديا

دوای چەندین مانگ لەبڕینی پەیوەندییە دیبلۆماسی و ئابوورییەكانی لەگەڵ باشووری كوردستان، دواجار كۆماری ئیسلامی ئێران لەسەر ئاستی باڵا پێشوازی لەنێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان‌و شاندێكی یاوەری كرد، بەرپرسانی تاران ئامادەیی خۆشیان بۆ نێوبژیوانی نێوان هەولێر و بەغدا نیشاندا.

 

هەفتەنامەی رووداو ئەمڕۆ دوو شەممە لەزاری نازم دەباغ، نوێنەری حكومەتی هەرێمی كوردستان لەتاران لەبارەی سەردانەكەی شاندی حكومەتی هەرێمی كوردستان بەسەرۆكایەتی نێچیرڤان بارزانی بۆ كۆماری ئیسلامی ئێران بڵاویكردەوە، كە سەردان‌و دیدارەكان لەگەڵ بەرپرسانی ئێران، "زۆر گرنگ بوون، لە هەموو دیدارەكان پشتیوانی ئێران بۆ مافە دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستان دووپاتكرایەوە".

 

لەسەردانەكەی رۆژی یەكشەممەدا شاندی باڵای حكومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ هەر یەك لەحەسەن رۆحانی، سەرۆككۆماری ئێران، عەلی لاریجانی، سەرۆكی پەرلەمان‌و عەلی شەمخانی، سكرتێری ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی كۆماری ئیسلامی ئێرانەوە.

 

بەپێی راگەیەندراوێكی حكومەتی هەرێمی كوردستانحەسەن رووحانی "پاراستنی پەیوەندییەكانی هەولێر و تارانی بەپێویست زانیوە بەتایبەتی، كە هەرێمی كوردستان گرنگی بەئاسایشی ئێران‌و ناوچە سنوورییەكان دەدات، خوازیاریش بوو سەقامگیری لەناوچەكە جێگیر ببێت‌و خەڵكی هەرێمی كوردستان لەخۆشگوزەرانیدابن".

 

نازم دەباغ، كە یەكێك بوو لە بەشداربووانی سەردان و دیدارەكان راشیگەیاند "دووپات لەوە كرایەوە، كە ئێران هاندەرێكی باشی حكومەتی بەغدا دەبێت بۆ ئەوەی گەماڕۆكانی سەر هەرێمی كوردستان لاببات، بە نێچیرڤان بارزانییان وت، لەهەركات و شوێنێك پێویستتان بە هاوكاری ئێران هەبوو، ئێمە درێغی ناكەین لەهاوكاریكردنتان، چاوەڕوانیش دەكرێ دواتر ئێران لەگەڵ عەبادی پەیوەندی هەبێ بۆ ئەوەی دانوستاندنەكان لەگەڵ هەرێمی كوردستان، ئەنجامیان هەبێت".

 

هەروەها بەپێی بەیاننامەیەكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەبارەی سەردانەكە "سەرۆك كۆماری ئێران، چارەسەركردنی كێشەكان‌و فەراهەمكردنی مافەكانی خەڵكی كوردستان‌و هەموو پێكهاتەكانی دیكەی عێراق‌ لەسەر بنەمای دەستوور بە‌پێویست زانیوە، لەوبارەیەشەوە دەستخۆشی لە شاندی هەرێمی كوردستان كرد كە لە بەغدا بووە و گفتوگۆیان لەسەر كێشە‌ هەڵواسراوەكان دەستپێكردووە"، هاوكات عەلی شەمخانیش وتوویەتی "پشتیوانی لە سیاسەتی نوێی هەولێر دەكەین".

 

لای خۆیشییەوە، عەرەفات كەرەم، سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی عێراق لەبارەی گفتوگۆی نێوان هەولێر و بەغدا بە (رووداو)ی راگەیاند "عەبادی دەیەوێ‌ داهاتووی خۆی لەدوای هەڵبژاردن مسۆگەر بكات، گرەویش لەسەر ئەو دەنگانە دەكات بەهۆی دژایەتی هەرێمی كوردستان كۆی دەكاتەوە، بۆیە باڵانس رادەگرێت، تووندی بەیاننامەی كۆبوونەوەكەشی لەگەڵ شاندی حكومەتی هەرێمی كوردستان زیاتر بۆ رازیكردنی جەماوەری شیعە بوو".

 

سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی لەپەرلەمانی عێراق پێیوایە عەبادی زیاتر لەژێر گوشاری ئەمریكایە وەكو ئەوەی ئێران بانگهێشتكردنی حكومەتی هەرێمی كوردستانیش بۆ تاران پەیوەندی بەدۆخی نێوخۆی ئێرانەوە هەیە و دەڵێ‌ "دۆخی ئێران باش نییە، راستە كۆنترۆڵیان كردووە، بەڵام دۆخەكە لەكوڵانە، ئەوانیش حسابی تایبەت بۆ هەرێمی كوردستان دەكەن با هەر بڵێن هەرێمەو بەشێكە لە عێراق، بەڵام لە واقیع حكومەتەو دەوڵەتەو پەرلەمان و سوپاو هێزی ئەمنی هەیە".

 

دوایین كۆبوونەوەی شاندی باڵای حكومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ عەلی لاریجانی، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران بوو، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران پشتگیری وڵاتەكەی بۆ ئەو گفتوگۆیانە‌ دەربڕی، كە بەمدواییانە لەنێوان هەولێر و بەغدا بۆ چارەسەركردنی كێشەكان دەستیانپێكردووە.

 

 


وا بڕیاربوو ئەمڕۆ دووشەممە 22/1/2018 نێچیرڤان بارزانی لەگەڵ محەممەد جەواد زەریف، وەزیری دەرەوەی كۆماری ئیسلامی ئێران كۆببێتەوە، بەڵام بەپێی قسەی نوێنەری حكومەتی هەرێمی كورردستان لەتاران بەهۆی خشتەی كارەكانیانەوە، نەیانتوانی بمێننەوەو گەڕایەوە بۆ هەرێمی كوردستان.

 

رووداو - هەولێر

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران بە سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستانی راگەیاندووە، پەیوەندییە ستراتیژییەکانیان لەگەڵ هەرێمی کوردستان دەپارێزن و وڵاتەکەی هەرێمێکی چالاک و پڕ وزەی لە چوارچێوەی دەستووری عێراقدا دەوێت.

رۆژی یەکشەممە 21-1-2018 عەلی لاریجانی، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران لە تاران پێشوازی لە نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان و شاندی یاوەری کرد.

ئاژانسی فەرمی ئەنجوومەنی شورای ئێران بڵاویکردەوە، لاریجانی گوتوویەتی "ئێمە لەگەڵ برایانی کوردمان لە هەرێم پەیوەندییەکی نزیک و برایانەمان هەیە و دەشبێت. پرسی ئاسایشی هەرێـمی کوردستان بۆ ئێران گرنگی زۆری هەیە".

لە کۆبوونەوەکەدا  لاریجانی راشیگەیاندووە "ئێـمە پەیوەندییەکی ستراتیژیمان لەگەڵ هەرێـمی کوردستاندا هەیە و ئەو پەیوەندییە پڕبەهایە دەپارێزین، نابێ بە ئەنجامدانی هەڵەی ستراتیژی، زیان بەو پەیوەندییە بگەیێنین".

بەگوتەی عەلی لاریجانی "ئەو رووداوانەی کە لەماوەی رابردوودا لە هەرێمی کوردستان روویانداوە لە بەرژەوەندی برایانی کوردمان نەبوون و پێویستە بە هۆشیاری و لەژێر چەتری حکومەتی ناوەندی کێشەکان چارەسەر بکەن".

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران ئاماژەی بەوەشکردووە، هەرێمی کوردستان زەمینەی زۆر باشی لە بواری ئابووریدا هەیە و دەرفەتی بۆ گەشەی زیاتری ئابووری هەیە، بەڵام پێویستە هێڵە سیاسییەکان لەگەڵ حکومەتی ناوەنددا بەرەو پێشەوە ببرێن.

بەپێی راگەیێندراوێکی حکومەتی هەرێمی کوردستانیش، عەلی لاریجانی هیوای خواستووە ته‌واوی كێشه‌ هه‌ڵواسراوه‌كانی نێوان هەولێر و بەغدا به‌ڕێگه‌ی گفتوگۆ و له‌سه‌ر بنه‌مای ده‌ستوور چاره‌سه‌ربكرێن، مافه‌ ده‌ستوورییه‌كانی خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستان و ته‌واوی پێكهاته‌كانی عێراق دابینبكرێن. هەروەها پشتگیریی وڵاته‌كه‌ی بۆ ئه‌و گفتوگۆیانه‌‌ ده‌ربڕیوە كه‌ به‌م دواییانه‌ له‌نێوان هه‌ولێر و به‌غدا بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان ده‌ستیانپێكردووه‌.

رۆژی 20ی ئەم مانگە، شاندێکی باڵای حکومەتی هەرێـمی کوردستان بە سەرۆکایەتی نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکوەزیران و قوباد تاڵەبانی، جێگری و چەند بەرپرسێكی دیکە سەردانی ئێرانی کرد.

رۆژی یەکشەممە 21-1-2018  شاندەکەی کوردستان لە تاران له‌لایه‌ن حه‌سه‌ن رووحانی، سه‌رکكۆماری ئێرانه‌وه‌ پێشوازییان لێكرا. 

هەمان رۆژ شاندەکە لە دوو کاتی جیاوازدا لەگەڵ عه‌لی شه‌مخانی، سکرتێری ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانیی ئێران و عەلی لاریجانی، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران کۆبووەوە.

 

رووداو - هەولێر

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان و شاندی یاوەری، سەردانی تاران، پایتەختی ئێرانیان کرد. سەردانێك کە جووڵەی خستە نێو میدیای ئێرانی سەبارەت بە دۆخی هەرێمی کوردستان و پەیوەندییەکانی لەگەڵ بەغدا.

ئاژانسی میهر، نزیک لە نەریتخوازان نووسیویەتی: نێچیرڤان بارزانی رێگە نادات هیچ جۆرە هەڕەشەیەک لە خاکی کوردستانەوە لە ئێران بکرێت.

تەسنیم، ماڵپەڕی نزیک لە سوپای پاسداران، تیشکی خستووەتە سەر دیداری عەلی شەمخانی، سکرتێری ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی لەگەڵ شاندی حکومەتی هەرێـمی کوردستان و گوتەیەکی شەمخانییان بڵاوکردووەتەوە، کە تێیدا دەڵێت: کەڵکوەرگرتنی دژەشۆڕشەکان لە ناوچە کوردییەکان، بەرگەی ناگیرێت.

ئیرنا، ئاژانسی نزیک لە حکومەت، لەسەر زاری رووحانی بڵاویکردووەتەوە: هێزەکانی دەرەوەی ناوچەکە دڵسۆزی خەڵکی ناوچەکە نابن. 

هەروەها ئیسنا، میدیای نزیک لە حکومت گوتەیەکی رووحانی بڵاوکردووەتەوە کە تێیدا باسی پشتگیریکردنی یەکپارچەیی خاکی عێراق و پاراستنی ئاسایشی سنوورەکان دەکات. هاوکات تیشکیشی خستووەتەسەر گوتەیەکی شەمخانی کە دەڵێت: ئاسایش هێڵی سووری کۆماری ئیسلامیی ئێرانە.

رۆژی 20ـی ئەم مانگە، شاندی حکومەتی هەرێـمی کوردستان گەیشتە تاران و پرسە ناوخۆییەکانی عێراق و هەرێـمی کوردستان و ناوچەکەش خرانە بەر باس، لەگەڵ جەختکردنەوەی هەردوولا لەسەر گرنگی بوونی پەیوەندی بەهێز لەنێوان هەولێر و تاران.

شارپرێس:

دوای چەندین مانگ لەبڕینی پەیوەندییە دیبلۆماسی و ئابوورییەكانی لەگەڵ باشووری كوردستان، دواجار كۆماری ئیسلامی ئێران لەسەر ئاستی باڵا پێشوازی لەنێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان‌و شاندێكی یاوەری كرد، بەرپرسانی تاران ئامادەیی خۆشیان بۆ نێوبژیوانی نێوان هەولێر و بەغدا نیشاندا.

هەفتەنامەی رووداو ئەمڕۆ دوو شەممە لەزاری نازم دەباغ، نوێنەری حكومەتی هەرێمی كوردستان لەتاران لەبارەی سەردانەكەی شاندی حكومەتی هەرێمی كوردستان بەسەرۆكایەتی نێچیرڤان بارزانی بۆ كۆماری ئیسلامی ئێران بڵاویكردەوە، كە سەردان‌و دیدارەكان لەگەڵ بەرپرسانی ئێران، "زۆر گرنگ بوون، لە هەموو دیدارەكان پشتیوانی ئێران بۆ مافە دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستان دووپاتكرایەوە".

لەسەردانەكەی رۆژی یەكشەممەدا شاندی باڵای حكومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ هەر یەك لەحەسەن رۆحانی، سەرۆككۆماری ئێران، عەلی لاریجانی، سەرۆكی پەرلەمان‌و عەلی شەمخانی، سكرتێری ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی كۆماری ئیسلامی ئێرانەوە.

بەپێی راگەیەندراوێكی حكومەتی هەرێمی كوردستانحەسەن رووحانی "پاراستنی پەیوەندییەكانی هەولێر و تارانی بەپێویست زانیوە بەتایبەتی، كە هەرێمی كوردستان گرنگی بەئاسایشی ئێران‌و ناوچە سنوورییەكان دەدات، خوازیاریش بوو سەقامگیری لەناوچەكە جێگیر ببێت‌و خەڵكی هەرێمی كوردستان لەخۆشگوزەرانیدابن".

نازم دەباغ، كە یەكێك بوو لە بەشداربووانی سەردان و دیدارەكان راشیگەیاند "دووپات لەوە كرایەوە، كە ئێران هاندەرێكی باشی حكومەتی بەغدا دەبێت بۆ ئەوەی گەماڕۆكانی سەر هەرێمی كوردستان لاببات، بە نێچیرڤان بارزانییان وت، لەهەركات و شوێنێك پێویستتان بە هاوكاری ئێران هەبوو، ئێمە درێغی ناكەین لەهاوكاریكردنتان، چاوەڕوانیش دەكرێ دواتر ئێران لەگەڵ عەبادی پەیوەندی هەبێ بۆ ئەوەی دانوستاندنەكان لەگەڵ هەرێمی كوردستان، ئەنجامیان هەبێت".

هەروەها بەپێی بەیاننامەیەكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەبارەی سەردانەكە "سەرۆك كۆماری ئێران، چارەسەركردنی كێشەكان‌و فەراهەمكردنی مافەكانی خەڵكی كوردستان‌و هەموو پێكهاتەكانی دیكەی عێراق‌ لەسەر بنەمای دەستوور بە‌پێویست زانیوە، لەوبارەیەشەوە دەستخۆشی لە شاندی هەرێمی كوردستان كرد كە لە بەغدا بووە و گفتوگۆیان لەسەر كێشە‌ هەڵواسراوەكان دەستپێكردووە"، هاوكات عەلی شەمخانیش وتوویەتی "پشتیوانی لە سیاسەتی نوێی هەولێر دەكەین".

لای خۆیشییەوە، عەرەفات كەرەم، سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی عێراق لەبارەی گفتوگۆی نێوان هەولێر و بەغدا بە (رووداو)ی راگەیاند "عەبادی دەیەوێ‌ داهاتووی خۆی لەدوای هەڵبژاردن مسۆگەر بكات، گرەویش لەسەر ئەو دەنگانە دەكات بەهۆی دژایەتی هەرێمی كوردستان كۆی دەكاتەوە، بۆیە باڵانس رادەگرێت، تووندی بەیاننامەی كۆبوونەوەكەشی لەگەڵ شاندی حكومەتی هەرێمی كوردستان زیاتر بۆ رازیكردنی جەماوەری شیعە بوو".

سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی لەپەرلەمانی عێراق پێیوایە عەبادی زیاتر لەژێر گوشاری ئەمریكایە وەكو ئەوەی ئێران بانگهێشتكردنی حكومەتی هەرێمی كوردستانیش بۆ تاران پەیوەندی بەدۆخی نێوخۆی ئێرانەوە هەیە و دەڵێ‌ "دۆخی ئێران باش نییە، راستە كۆنترۆڵیان كردووە، بەڵام دۆخەكە لەكوڵانە، ئەوانیش حسابی تایبەت بۆ هەرێمی كوردستان دەكەن با هەر بڵێن هەرێمەو بەشێكە لە عێراق، بەڵام لە واقیع حكومەتەو دەوڵەتەو پەرلەمان و سوپاو هێزی ئەمنی هەیە".

دوایین كۆبوونەوەی شاندی باڵای حكومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ عەلی لاریجانی، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران بوو، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران پشتگیری وڵاتەكەی بۆ ئەو گفتوگۆیانە‌ دەربڕی، كە بەمدواییانە لەنێوان هەولێر و بەغدا بۆ چارەسەركردنی كێشەكان دەستیانپێكردووە. 

 


وا بڕیاربوو ئەمڕۆ دووشەممە 22/1/2018 نێچیرڤان بارزانی لەگەڵ محەممەد جەواد زەریف، وەزیری دەرەوەی كۆماری ئیسلامی ئێران كۆببێتەوە، بەڵام بەپێی قسەی نوێنەری حكومەتی هەرێمی كورردستان لەتاران بەهۆی خشتەی كارەكانیانەوە، نەیانتوانی بمێننەوەو گەڕایەوە بۆ هەرێمی كوردستان.

 

خەندان-

عەلی لاریجانی، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، ئێران پەیوەندییەکی ستراتژییان لەگەڵ ھەرێمی کوردستانی عێراقدا ھەیەو خوازیاری پارێزرانی ئەو پەیوەندیە بەنرخەن وتیشی، "نابێت بە ھەڵەی ستراتیژی ئەو پەیوەندییە زیانی پێبگات".

ئەو وتانەی عەلی لاریجانی، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران لەمیانی کۆبوونەوەی لەگەڵ شاندی ھەرێمی کوردستاندا ھاتووە کە دوێنێ یەکشەممە لە تاران بەڕێوەچووە، ئەوەش بەپێی میدیاکانی ئێران.

عەلی لاریجانی ئاماژەی بەوەکردووە، "ئەو پرسانەی کە ماوەیەک لەمەوبەر لە ھەرێمی کوردستانی عێراقدا روویدا لە بەرژەوەندیی برایانی کورددا نەبوو،  دەبێت بە ژیری و لە سایەی حکومەتی ناوەندی عێراقدا کێشەکان چارەسەربکرێن".

لاریجانی وتیشی، "یەکێتی نێوان برایانی شیعە و سونە دەبێتە مایەی یەکێتی و یەکپارچەیی عێراق،  نابێت رێگابدرێت دوژمنان بە قازانجی خۆیان بیقۆزنەوە".

ھاوکات نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی ھەرێم کە سەرۆکایەتی شاندی ھەرێمی کردووە لەکۆبوونەوەکەدا رایگەیاندووە، "چارەسەریی پرسەکانی نێوان ھەولێر و بەغدا دەبێت لە چوارچێوەی دەستووری عێراق دا بێت، چونکە ھەرێمی کوردستانی عێراق خوازیاری یەکپارچەیی و پاراستنی خاکی عێراقە".

 بارزانی وتووشیەتی، "کرانەوەی سنوورەکانی ھەرێم لەگەڵ ئێران خەڵکی کوردستانی خۆشحاڵ کردووە".

 

سەردانی شاندی ھەرێم بۆ تاران دوای ئەوە ھات رۆژێک پێشتر سەردانی بەغدای کردو لەگەڵ حەیدەر عەبادی کۆبووەوە.

 

كۆماری‌ ئیسلامی‌ ئێران له‌ئاستی‌ باڵادا پێشوازی‌ له‌وه‌فدی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم ده‌كات و به‌ڵێنده‌دات كێشه‌كانی‌ نێوان هه‌ولێرو به‌غدا چاره‌سه‌ربكات، ئه‌مینداری ئه‌نجومه‌نی‌ باڵای ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی ئه‌و وڵاته‌ش ڕایده‌گه‌یه‌نێت، "هه‌موو تواناكانمان ده‌خه‌ینه‌گه‌ڕ بۆ نه‌هێشتنی به‌ربه‌سته‌كانی نێوان هه‌رێم و به‌غدا"، هۆشداریشده‌دات، "قبوڵناكه‌ین له‌سنوره‌كانی‌ هه‌رێمه‌وه‌ هێرشمان بكرێته‌سه‌ر".

شه‌وی ڕابردوو نێچیرڤان بارزانی‌ سه‌رۆكی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم و قوباد تاڵه‌بانی‌ جێگری‌ سه‌رۆكی‌ حكومه‌ت و وه‌فده‌ یاوه‌ره‌كه‌یان، گه‌یشته‌ تاران و ئه‌مڕۆش له‌گه‌ڵ د.حه‌سه‌ن ڕۆحانی سه‌رۆك كۆماری ئێران و عه‌لی شه‌مخانی ئه‌مینداری‌ ئه‌نجومه‌نی باڵای پاراستنی ئاسایشی نیشتیمانی ئێران كۆبونه‌وه‌یان ئه‌نجامدا.

 

به‌گوێره‌ی‌ هه‌واڵێكی‌ ئاژانسی (ته‌نسیم)ی ئێرانیی، له‌كۆبونه‌وه‌ی‌ وه‌فده‌كه‌ی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم له‌گه‌ڵ عه‌لی شه‌مخانی ئه‌مینداری ئه‌نجومه‌نی‌ باڵای ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی ئێران، شه‌مخانی ئاماده‌یی حكومه‌تی تارانی بۆ نه‌هێشتنی به‌ربه‌سته‌كانی نێوان هه‌رێم و به‌غدا ده‌ربڕیوه‌.

 

ڕاشیگه‌یاندوه‌، "پێشتریش په‌یوه‌ندییه‌كی له‌مێژینه‌ له‌نێوان گه‌لی كوردو ئێران هه‌بوه‌و ئێستاش ئاماده‌ی پاراستنی په‌یوه‌ندیی و ستراتیژیه‌ته‌كانی هه‌ردولاین".

 

به‌رپرسه‌ باڵاكه‌ی‌ تاران جه‌ختیكردۆته‌وه‌، "هه‌ندێك له‌نه‌یارانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران له‌خاكی هه‌رێمه‌وه‌ دێنه‌ ناو ئێران و هاوڵاتیان و سه‌ربازانمان ده‌كوژن و دواتر ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌، ئه‌مه‌ش مایه‌ی قبوڵكردن نییه‌ پشوو درێژیش نابین".

ئاژانسه‌ ئێرانیه‌كه‌ ئه‌وه‌شی‌ ئاشكراكردوه‌، كه‌ شه‌مخانی ئاماژه‌ی به‌هه‌ڵه‌ی گه‌وره‌ی ئه‌نجامدانی ڕیفراندۆم كردوه‌و ڕونیكردۆته‌وه‌، "زیانی ئابوری و ئه‌منی و سیاسی بۆ هه‌رێمی كوردستان هه‌بوو".

 

له‌به‌رامبه‌ریشدا نێچیرڤان بارزانی سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێم ڕایگه‌یاندوه‌، "هه‌میشه‌ ئێران پاڵپشتیكاری گه‌لی كوردو هه‌رێمی كوردستان بوه‌و ئه‌مه‌ش جێگه‌ی شانازیمانه‌".

 

بارزانی وتویه‌تی:"هیچ كات هه‌رێمی كوردستان پاڵپشتی ئێران له‌ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ی داعش له‌یاد ناكات، هه‌روه‌ها حكومه‌تی هه‌رێم هه‌وڵی جدی ده‌دات بۆ نه‌هێشتنی ئه‌و هه‌ڕه‌شانه‌ی كه‌ له‌خاكی هه‌رێمه‌وه‌ ده‌كرێته‌سه‌ر ئێران". 

 

 دیدارو كۆبوونەوەكانی وەفدی حكومەتی هەرێم لەگەڵ بەرپرسانی باڵای ئێران بەردەوامە، نوێنەری حكومەتی هەرێمیش لە تاران رایدەگەیەنێت: ئێوارەی ئەمڕۆ وەفدەكە لەگەڵ سەرۆكی پەرلەمان كۆدەبێتەوەو پێشنیازیشیان بۆ كراوە تاوەكو سبەینێ بمێننەوە بۆ دیداری وەزیری دەرەوەی ئەو وڵاتە.

 

ئەمڕۆ 21ی 1ی 2018، حەسەن رۆحانی سەرۆك كۆماری ئێران، لەگەڵ نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێم و قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆكی حكومەت و وەفدێكی هاوڕێیان كۆبۆوە.

 
نازم دەباغ نوێنەری حكومەتی هەرێم لەتاران بە SNNی راگەیاند: لەكۆبوونەوەكەدا جەختكرایەوە لەسەر بەهێزكردنی پەیوەندییەكانی نێوان حكومەتی هەرێم و كۆماری ئیسلامی لەهەموو بوارەكانی سیاسی، ئەمنی و ئابووری، بەبێ گەڕانەوە بۆ رابردوو.
 
وتیشی: "هەر لەو كۆبوونەوەیەدا تەئكیدكرایەوە لەسەر ئەوەی كۆماری ئیسلامی ئێران هەمیشە ئامادەیی هەیە بۆ پشتیوانیكردن لەمافە رەواكانی گەلی كورد، لەچوارچێوەی دەستووری هەمیشەیی عیراق لەئێٍستاو ئایندەدا".
 
ئاماژەی بەوەشكرد، سەرۆك كۆماری ئێران هیوای سەركەوتنی خواست بۆ پڕۆسەی وتوێژكردن لەگەڵ بەغداو چارەسەركردنی كێشەكان لەچوارچێوەی دەستووری هەمیشەیی عیراقدا.
 
سەبارەت بەدیدارو كۆبوونەوەكانی وەفدی هەرێم بۆ لەگەڵ بەرپرسانی ئێران، نازم دەباغ وتی: "وەفدەكە لەگەڵ سەرۆك كۆمارو سەرۆكی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ئێران كۆبۆتەوەو سەعات 6ی ئێوارەی ئەمڕۆش لەگەڵ سەرۆكی پەرلەمان كۆدەبنەوە".
 
وتیشی: "پێشنیازێك بۆ وەفدەكەی هەرێم كراوە تاوەكو سبەینێ بمێننەوە بۆئەوەی لەگەڵ وەزیری دەرەوەی ئێران كۆببنەوە، بەڵام ئاگاداری ئەوە نین ئایا وەفدەكە دەمێننەوە بۆ ئەو دیدارە یان كۆتایی بەسەردانەكەیان دێنن".

 

 شارپرێس:

شاندێكی هەرێمی كوردستان دەستیكردووە بەسەردانێك بۆ كۆماری ئیسلامی ئێران‌و ئەمەش یەكەمین سەردانی كاربەدەستانی كوردە بۆ تاران لەوەتای ڕیفراندۆمەكەی ڕۆژی 25 ی مانگی 9 بۆ سەربەخۆیی كرا.

شاندەكە، كە بە سەرۆكایەتی نیچیرڤان بارزانی، سەرۆكی كابینەی هەشتی حكومەتی هەرێمە، پاش سەردانەكەی بۆ بەغداو كۆبوونەوەی لەگەڵ حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیری عێراقدا سەردانی تارانی كرد.

نازم دەباغ نوێنەری حكومەتی هەرێم لەئێران دەڵێت: لەقۆناغە جیاجیاكانی بزووتنەوەی ڕزگاری خوازی گەلی كورددا ئێران ڕۆڵێكی ئەرێنی بینیوە، بۆیە "ئێستا و ئایندەش ئێران دەتوانێت هەمان ڕۆڵ ببینێت‌و هەر لەو ڕوانگەیەشەوە سەركردایەتی سیاسی كوردو حكومەتی هەرێمی كوردستان لەهەوڵدا بووە، كە پەیوەندییەكانی خۆی بگەڕێنێتەوە ئەو دۆخەی بتوانرێت پشت بەستوو بین بەیەكتر بۆ چەسپاندنی ئاسایش لەناوچەكەو چارەسەركردنی كێشەكان".

ئایا تۆپبارنكردنی ناوچە سنوریەكانی هەرێمی كوردستان لەلایەن كۆماری ئیسلامی ئێرانەوە، بەشێكە لەو ڕۆڵە ئەرێنییەی ئێران بەرامبەر بە كورد لە عێراق؟ نازم عومەر لەو بارەوە دەڵێت: "نەڕۆین بۆ ئەو ڕووداوانەی لەناوچەكە هۆكار دەبن بۆ هەندێك ڕەوشی جیا جیا لەسەر مەرزەكان".

نوێنەری حكومەتی هەرێم لەتاران دەشڵێت: "بە دڵنیاییەوە كەس لایەنگری شەڕ و ئاژاوە نییە، هەر لەبەر ئەوەشە كاتێك ناڕەزایی بەرانبەر تۆپبارانەكان هەن ئاوەهاش پێویستە ناڕەزاییش بەرانبەر هۆكارەكانی دەبنە مایەی تۆپباران كردن دەرببڕدرێن".

لەوەڵامی پرسیارێك سەبارەت بەوەی ئەگەر كۆماری ئیسلامی ئێران نێوەندگیری نێوان بەغداو هەولێر بكات بۆ چارەسەركردنی كێشەكانیان، ئایا ئەو نێوەندگیرییە دادوەرانە دەبێت لە كاتێكدا شیعەكان لە بەغدا باڵا دەستن؟

نازم عومەر، نوێنەری حكومەتی هەرێمی كوردستانی عێراق دەڵێت:  "لەڕابردوودا ئەوە سەلمێندراوە، كە ئێران پستیوان بووەو بۆ ئێستاش كە ئەم ناكۆكیانە لەگەڵ بەغدادا هاتوونەتە ئاراوە و هەر ئەمڕۆش یەكشەممە سەرۆكی ئێران پشتڕاستی كردۆتەوە كە ئێران پشتیوانە بۆ مافە ڕەواكانی گەلی كورد لە عێراقدا".

 

ئه‌مڕۆ نێچيرڤان بارزانى سه‌رۆك وه‌زيرانى هه‌رێمى كوردستان به‌ ياوه‌رى شاندێك له‌گه‌ڵ سه‌رۆكى كۆمارى ئيسلامى ئێران حه‌سه‌ن رووحانى كۆبوويه‌وه‌.

له‌ باره‌ى ناوه‌ڕۆكى كۆبوونه‌وه‌كه‌وه‌ ئاژانسى هه‌واڵده‌رى ميهرى كۆمارى ئيسلامى بڵاويكرده‌وه‌، له‌و كۆبوونه‌وه‌يه‌دا، ئاماژەى بە پەیوەندیی مێژوویی و دێرینی کۆماری ئیسلامی ئێران و کوردەکانی هەرێمی کوردستان كردووه‌ و رايگه‌ياندووه‌، "دەبێ هەموو هەوڵەکان بۆ تۆکمەکردنەوەی زیاتر لە جارانی پەیوەندیی نێوان گەلی ئێران و عێراق بخرێتە گەڕ".

هه‌ر له‌و كۆبوونه‌وه‌يه‌دا رووحانى ئه‌وه‌شى گوتوه‌: "هه‌رێمی کوردستان وه‌کوو به‌شێکی گرنگی عێراق ئه‌رک و رۆڵێكی گرنگیش له‌ به‌هێزبوونی سه‌قامگیری و ئاسایشی عێراقدا ده‌گێڕێت".

ناوبراو جه‌ختیکردووه‌ته‌وه‌، "بێگومان ده‌سه‌ڵات و هێزی بیانیی ده‌ره‌وه‌ی ناوچه‌کە، دڵسۆز و خێرخوازی خه‌ڵکی ناوچه‌که‌ نیین و نایشبن به‌ڵکوو ته‌نها بیر له‌ به‌رژه‌وه‌ندی و قازانجی خۆیان ده‌که‌نه‌وه‌".

رووحانی ئاماژەی بەوەشداوه‌، "هه‌موو ئیتنیکەکان له‌ وڵاتانی ناوچه‌که‌دا ده‌بێت له‌ چوارچێوه‌ی ده‌ستوور و سه‌روه‌ریی وڵاتاندا ده‌ستیان به‌ مافی رەوا و یاساییی خۆیان بگات".

له‌ به‌شێكى ديكه‌ى كۆبوونه‌وه‌كه‌دا، رووحانى له‌ باره‌ى ئابوورييه‌وه‌ ئاماده‌یی سه‌رمایه‌دا‌رانی ئێرانی بۆ به‌شداریکردن له‌ پڕۆژه‌کانی هه‌رێمی کوردستان و پێشوازی کردن له‌ بازرگانه‌ کورده‌ عێراقییه‌کانی بیر هێناوه‌ته‌وه‌ و وتويه‌تى: "ئێمه‌ حه‌ز به‌ ئێران و عێراقێکی ئاوه‌دانتر و پێشکه‌وتووتر ده‌که‌ین و ئه‌وه‌ش قازانجی هه‌موو گه‌لانی ناوچه‌که‌ی تێدایه"‌.

له‌ به‌رامبه‌ريشدا نێچیرڤان بارزانی سه‌رۆک وه‌زیرانی هه‌رێمی کوردستان رایگه‌یاندووه‌، ئێمه‌ به‌رده‌وام خوازیاری عێراقێکی یه‌کگرتوو و یه‌کپارچه‌ ده‌که‌ین و بڕوایشمان وایه‌ ده‌بێت هه‌موو لایه‌نه‌کان پابه‌ند بن به‌ ده‌ستووری عێراقه‌وه‌ و له‌ چوارچێوه‌ی ده‌ستووری عێراقیدا چاره‌دۆزی بۆ کێشه‌کان بکه‌ن".

سه‌رۆک وه‌زیرانی هه‌رێمی کوردستان ده‌ستخۆشیی پشتیوانیی بێ درێخی ئێرانی کرد له‌ شه‌ڕی دژ به‌ داعش و وتیشی: "ئێمه‌ به‌رده‌وام له‌و شه‌ڕه‌دا سوپاسی یارمه‌تییه‌کانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانمان کردوووه"‌.

ناوبراو سه‌رمایه‌داران و بازرگانه‌ ئێرانییه‌کانی بانگهێشت کرد له‌ پڕۆژه‌ ئابوورییه‌کانی هه‌رێمی کوردستاندا چالاکی بنوێنن و سنووری نێوان ئێران و هه‌رێمی کوردستان به‌رده‌وام کارا بێت و داوای هاوکاریی زیاتری ئابووری له‌گه‌ڵ کۆماری ئیسلامیی ئێرانیشی کرد.

نێچيرڤان بارزانی له‌ درێژه‌دا راشیگەیاند، "پێویسته‌ سنووری ئێران و عێراق سنووری دۆستایه‌تی و گه‌شه‌پێدان بێت، هه‌ر بۆیه‌ش ئێرانی دڵنیا کرده‌وه‌ که‌ هه‌رێمی کوردستان ئیزنی هیچ تاک و لایه‌نێک نادات کە لە خاکی هەرێم بە مەبەستی هه‌ڕه‌شه‌ خستنی چاوه‌ڕوانکراو دژ به‌ کۆماری ئیسلامیی ئێران بەهرە ببات، چوونکه‌ ئه‌وه‌ هێڵی سووری هه‌ولێره"‌.

 

سه‌رچاوه‌: مهرنيوز 

 

پەڕەى 4 لەکۆى 127 پەڕەدا

دوایین هەواڵەکان

بە دوا چوون لە تۆڕە کۆمەڵایەتییە کان

راپۆرتە پڕ بینەرەکان

حالت های رنگی