حكومەتی هەرێم زۆربەی ئەو خاڵانەی جێبەجێ كردوە كە بەغدا داوای دەكات

نازم عومه‌ر ده‌باغ، نوێنەری حكومەتی هەرێم لەتاران ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات حكومەتی هەرێم زۆربەی ئەو خاڵانەی جێبەجێ كردوە كە بەغدا داوای دەكات، ئه‌و ده‌ڵێت “رێككەوتنێکی سەرەتایی لەنێوان هەولێرو بەغدا كراوە بەهاوكاری ئێران”.

 ئاوێنه‌، سلێمانی‌: نازم عومه‌ر ده‌باغ، له‌چاوپێكه‌وتنێكی‌ تایبه‌ت به‌ئاوێنه‌دا رایگه‌یاند كه‌ ئەگەر پەیوەندیأو هەوڵأو تێكۆشانأو نێوەندگیری ئێران نەبوایە كۆبونه‌وه‌ی‌ نێوان عه‌بادی‌‌و وه‌فدی‌ كوردی‌ روینه‌ده‌دا، ئه‌و وتی‌ “ئێران ماوەیەكی زۆرە سەرقاڵی نێوەندگیرییە لەنێوان بەغداو هەولێردا، ئەنجامەكەشی ئەوە بو سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم و جێگرەكەی و وەفدی یاوەری سەردانی بەغدایان كردو لەگەڵ سەرۆك وەزیرانی عێراق كۆبونەوەو پاشان هاتنە تاران بۆئەوەی گفتوگۆو ئاڵوگۆڕی بیروڕا بكەن لەسەر ئەنجامی هەوڵەكانی ئێران”. 

 وتیشی‌ “هاتنی لیژنە تایبەتەكانی عێراق بۆ هەرێمی كوردستان بەدڵنیاییەوە بۆ تەواوكردنی ئەو جۆرە رێككەوتنە سەرەتاییەیە كە لەنێوان هەولێرو بەغدا كراوە بەهاوكاری ئێران“.

 

 

 

 

نازم دەباغ: سەردانەکەی بارزانی بۆ تاران زۆر گرنگ و بەکەڵک بوو

جام کوردی:
نوێنەری هەرێمی کوردستان لە کۆماری ئیسلامی ئێران سەبارەت بە سەردانەکەی نێچیرڤان بارزانی و شاندی یاوەری بۆ تاران و وتووێژەکانیان لە گەڵ گەورە بەرپرسانی ئێرانی وتی: ئەم سەردانە، سەردانێکی زۆر گرنگ بووە و بە یەکێک لە سەردانە بەکەڵکەکان بۆ داهاتووی عێراق، هەرێم و ئێران هەژمار دەکرێت.
بە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، نازم دەباغ نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ئێران سەبارەت بە سەردانەکەی نێچیرڤان بارزانی بۆ تاران وتی: سەردانەکەی سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان بۆ تاران زۆر گرنگ بوو و بە سەردانێکی گرنگ بۆ داهاتووی عێراق، هەرێم و ئێران هەژمار دەکرێت.
ناوبراو بە ئاماژە بە چاوپێکەوتن و کۆبوونەوەکانی بارزانی لە گەڵ گەروە بەرپرسانی کۆماری ئیسلامی ئێران بە تایبەت سەرۆک کۆمار، سەرۆکی پەرلەمان و ڕاوێژکاری ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی ئەم وڵاتە وتی: لەم چاوپێکەوتنانەدا جەخت لە سەر بەهێزبوونی پەیوەندییەکان و ئامادەیی تاران بۆ نێوەندگێڕی هەولێر و بەغدا کرایەوە و شاندی کوردیش جەختیان لە سەر پێویستی پاراستنی یەکگرتوویی عێراق کردەوە و ئامادەیی خۆیان بۆ چارەسەربوونی سەرجەم کێشەکان ڕاگەیاند.
دەباغ وتی: تاران جەختی لەوە کردووەتەوە کە مافە دەستوورییەکانی گەلی کورد لە عێراق دەبێت پارێزراو بێت.
نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان بە ئاماژە بە چاوپێکەوتنی نێچیرڤان بارزانی و حەیدەر عەبادی پێش سەردانەکەی تاران وتی: یەکێک لە هۆکارەکانی گرنگی سەردانەکەی تاران بۆ ئەو چاوپێکەوتنەی بەغدا دەگەڕێتەوە. لە سەردانەکەی تاران خاڵێکی ئەرێنی ئەوە بوو کە هەر دوو لا بیریان لە داهاتوو دەکردەوە و کەمتر باس لەوەی دەکرا کە لە ڕابردوودا کراوە.
ناوبراو سەبارەت بە پێش مەرجی هەڵوەشانەوەی دەرەنجامی ڕیفراندۆم کە لە لایەن سەرۆک وەزیرانی عێراقەوە داوا کراوە وتی: پرسی ڕیفراندۆم کۆتایی هاتووە و بووەتە بەشێک لە مێژوو. کاتێک دەڵێین کە پابەندی دەستوور و پاراستنی یەکگرتوویی عێراقین، بە واتای تەواوبوونی هەو هەوڵێکی پێچەوانەی ئەمە دێت. بەدەر لەمەش دادگای باڵای عێراق ڕایگەیاندووە کە ڕیفراندۆم نادەستوورییە و ئێمەش پابەندی ئەمەین.
نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان وتی: ئەگەر حکومەتی بەغداش پابەندی دەستوور بێت کێشەکان چارەسەر دەبن بەڵام بە پێچەوانەی ئەمە، دۆخەکە وەک خۆی دەمێنێتەوە.
نازم دەباغ سەبارەت بە دەرەنجامی چاوپێکەوتنەکەی نێچیرڤان بارزانی و حەیدەر عەبادیش وتی: لێژنە تەکنیکییەکان کارەکانیان بەرەوپێشچووە و پێش ئەو چاوپێکەوتنەش ڕێکەوتنێک سەبارەت بە سەرجەم پرسەکانی وەک خاڵە سنورییەکان، مووچەی پێشمەرگە و نەوت، ئامادە و واژۆی لە سەر کراوە بەڵام هۆکاری ئەوەی کە بەغدا ئەم پرسە ئاشکرا ناکات دیار نییە.

 له‌میانه‌ی كۆبوونه‌وه‌ی شاندی باڵای حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له‌ گه‌ڵ سكرتێری ئه‌نجوومه‌نی باڵای ئاسایشی نیشتمانیی كۆماری ئیسلامیی ئێران، ئه‌و به‌رپرسه‌ باڵایه‌ی ئێران ئاماده‌یی وڵاته‌كه‌ی سه‌باره‌ت به‌ نێوه‌ندگیری و هاندانی هه‌ولێر و به‌غدا بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كانی نێوانیان ڕاگه‌یاند.

 

ماڵپه‌ری فه‌رمی حكوومه‌تی هه‌رێمی كوردستان بڵاویكرده‌وه‌ كه‌ له‌ دووه‌م وێستگه‌ی دیداره‌كانی سه‌ردانه‌كه‌یاندا بۆ تاران، پاشنیوه‌ڕۆی ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه‌ 21/1/2018 شاندی باڵای هه‌رێمی كوردستان به‌ سه‌رۆكایه‌تیی نێچیرڤان بارزانی سه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان، له‌لایه‌ن عه‌لی شه‌مخانی سکرتێری ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانیی كۆماری ئیسلامیی ئێرانه‌وه‌ پێشوازییان لێكرا.

 

له‌ دیدارێكدا باس له‌ په‌یوه‌ندییه‌ دێرینه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و كۆماری ئیسلامیی ئێران كرا و جه‌خت له‌ هاوكاری و هه‌ماهه‌نگیی نێوان هه‌ردوولا له‌ ڕابردوو و ئێستا و داهاتوودا كرایه‌وه و له‌مباره‌یه‌وه‌ عه‌لی شه‌مخانی په‌یوه‌ندییه‌ دێرینه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و كۆماری ئیسلامیی ئێرانی به‌رز نرخاند و هیوای زیاتر پته‌وكردنی په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌ردوولای له‌ هه‌موو بواره‌كاندا خواست.

 

ده‌رباره‌ی كێشه‌كانی نێوان هه‌ولێر و به‌غداش، هیوای خواست هه‌موو ئه‌و كێشانه‌ی له‌ نێوان هه‌ولێر و به‌غدا به‌ هه‌ڵواسراوی ماونه‌ته‌وه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای ده‌ستووری عێراق و به‌ ڕێگه‌ی دیالۆگ و گفتوگۆ چاره‌سه‌ر بكرێن و ئاماده‌ییی وڵاته‌كه‌یشی بۆ هاندانی هه‌ردوولا له‌ گفتوگۆكاندا نیشان دا. هه‌روه‌ها هیوای خواست سه‌قامگیری له‌ ناوچه‌كه‌دا جێگیر ببێت به‌ شێوه‌یه‌ك بژێوی هاووڵاتیانی ناوچه‌كه‌ به‌گشتی و به‌تایبه‌تی هه‌رێمی كوردستان و كۆماری ئیسلامیی ئێران به‌ره‌و پێشه‌وه‌ بچێت.

 

لای خۆیه‌وه‌ سه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان په‌یوه‌ندییه‌ دێرینه‌كانی نێوان خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستان و كۆماری ئیسلامیی ئێرانی دووپات كرده‌وه‌ و ئاماژه‌ی‌ به‌وه كرد‌ هه‌رێمی كوردستان خوازیاری ئه‌وه‌یه‌ هه‌میشه‌ په‌یوه‌ندیی باش و دۆستانه‌ی له‌گه‌ڵ وڵاتانی دراوسێ به‌گشتی و به‌تایبه‌تی كۆماری ئیسلامیی ئێران هه‌بێت هه‌روه‌ك هه‌میشه‌ ئه‌و په‌یوه‌ندیانه‌ له‌ ئاستێكی باشدا بوونه و له‌ كاته‌ سه‌خته‌كاندا هاوكار و پاڵپشتی هه‌رێمی كوردستان بوونه و ئاماده‌ییی حكوومه‌تی هه‌رێمی بۆ به‌ره‌وپێشبردنی په‌یوه‌ندییه‌كان له‌ هه‌موو بواره‌كاندا نیشان دا‌‌.

 

هه‌روه‌ها به‌ پێویستی زانی ئێران له‌و گفتوگۆیانه‌ی ئێستا له‌ نێوان هه‌ولێر و به‌غدا به‌ڕێوه‌ ده‌چن‌، هاوكار بێت و ڕۆڵی خۆی بۆ له‌یه‌كتر نزیككردنه‌وه‌ و چاره‌سه‌ر كردنی كێشه‌كان و دابینكردنی مافه‌ ده‌ستوورییه‌كانی خه‌ڵكی كوردستان بگێڕێت، چونكه‌ گه‌ر مادده‌ و به‌نده‌كانی ده‌ستووری عێراق وه‌ك خۆی جێبه‌جێ بكرێن ئه‌وا زۆربه‌ی ئه‌و كێشانه‌ به‌ ئاسانی چاره‌سه‌ر ده‌بن و بارودۆخی هاووڵاتیانی عێراق به‌ هه‌موو پێكهاته‌كانییه‌وه‌ به‌ره‌و باشتر ده‌چێت.

 

 

هه‌ر له‌ دیداره‌كه‌دا جه‌خت له‌سه‌ر سه‌قامگیریی ناوچه‌كه‌ و پاراستنی ئاسایشی دراوسێكان كرایه‌وه‌ و له‌مباره‌یه‌وه‌ به‌رێز سه‌رۆك وه‌زیرانی هه‌رێمی كوردستان دووپاتی كرده‌وه‌ كه‌ هه‌رێمی كوردستان هه‌رده‌م فاكته‌ری سه‌قامگیری بووه‌ له‌ ناوچه‌كه‌دا و هه‌ر واش ده‌مێنێته‌وه‌ و زۆر گرنگی به‌ جێگیربوونی ئاسایشی وڵاتانی دراوسێ ده‌دات.

 

 عەلی لاریجانی سەرۆکی پەرلەمانی ئێران لە کۆبوونەوەیدا لەگەڵ شاندی هەرێم ڕایگەیاندووە، پشتیوانی گفتوگۆکانی نێوان هەولێر و بەغداد دەکەن، بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان.


ئەمڕۆ شاندی هەرێم بە سەرۆکایەتی نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێم، لەگەڵ عەلی لاریجانی سەرۆکی پەرلەمانی ئێراندا کۆبوونەوە، لاریجانی لەو کۆبوونەوەیەدا نیگه‌رانیی خۆی به‌رامبه‌ر ئه‌و ڕووداو و بارگرژیانه‌ ده‌ربڕی كه‌ له‌م دواییانه‌دا له‌نێوان هه‌ولێر و به‌غداد هاتوونەتە‌ ئاراوه‌.

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران هیوای ئەوەی خواستووە، كێشه‌ هه‌ڵواسراوه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و حكومه‌تی فیدراڵ، له‌ ڕێگه‌ی گفتوگۆ و دیالۆگه‌وه‌ و له‌سه‌ر بنه‌مای ده‌ستوور چاره‌سه‌ر بكرێن و مافه‌ ده‌ستوورییه‌كانی خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستان و ته‌واوی پێكهاته‌كانی عێراق دابین بكرێن.

بەپێی ڕاگەیەندراوی کۆبوونەوەکە کە ماڵپەری حکومەتی هەرێم بڵاویکردووەتەوە، نێچیرڤان بارزانی جگە لە داكۆكیکردن له‌ په‌یوه‌ندییه‌ دووقۆڵی و مێژووییه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و كۆماری ئیسلامیی ئێران، دووپاتی كرد‌وەتەوە‌ كه‌ هه‌رێمی كوردستان هه‌میشه‌ فاكته‌ری سه‌قامگیری بووه‌ له‌ ناوچه‌كه‌دا و هه‌ر واش ده‌مێنێته‌وه‌.

هەروەها ئاماژه‌ی به‌ هه‌وڵەکان کردووە، بۆ ده‌ستپێكردنی گفتوگۆی نێوان هەولێر و بەغداد به‌مه‌به‌ستی چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان و له‌مباره‌یه‌وه‌ ڕۆڵی كۆماری ئیسلامیی ئێرانی له‌ فراوانكردن و سه‌رخستنی گفتوگۆكان به ‌پێویست زانیوە.

 

سنور ميديا

دوای چەندین مانگ لەبڕینی پەیوەندییە دیبلۆماسی و ئابوورییەكانی لەگەڵ باشووری كوردستان، دواجار كۆماری ئیسلامی ئێران لەسەر ئاستی باڵا پێشوازی لەنێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان‌و شاندێكی یاوەری كرد، بەرپرسانی تاران ئامادەیی خۆشیان بۆ نێوبژیوانی نێوان هەولێر و بەغدا نیشاندا.

 

هەفتەنامەی رووداو ئەمڕۆ دوو شەممە لەزاری نازم دەباغ، نوێنەری حكومەتی هەرێمی كوردستان لەتاران لەبارەی سەردانەكەی شاندی حكومەتی هەرێمی كوردستان بەسەرۆكایەتی نێچیرڤان بارزانی بۆ كۆماری ئیسلامی ئێران بڵاویكردەوە، كە سەردان‌و دیدارەكان لەگەڵ بەرپرسانی ئێران، "زۆر گرنگ بوون، لە هەموو دیدارەكان پشتیوانی ئێران بۆ مافە دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستان دووپاتكرایەوە".

 

لەسەردانەكەی رۆژی یەكشەممەدا شاندی باڵای حكومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ هەر یەك لەحەسەن رۆحانی، سەرۆككۆماری ئێران، عەلی لاریجانی، سەرۆكی پەرلەمان‌و عەلی شەمخانی، سكرتێری ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی كۆماری ئیسلامی ئێرانەوە.

 

بەپێی راگەیەندراوێكی حكومەتی هەرێمی كوردستانحەسەن رووحانی "پاراستنی پەیوەندییەكانی هەولێر و تارانی بەپێویست زانیوە بەتایبەتی، كە هەرێمی كوردستان گرنگی بەئاسایشی ئێران‌و ناوچە سنوورییەكان دەدات، خوازیاریش بوو سەقامگیری لەناوچەكە جێگیر ببێت‌و خەڵكی هەرێمی كوردستان لەخۆشگوزەرانیدابن".

 

نازم دەباغ، كە یەكێك بوو لە بەشداربووانی سەردان و دیدارەكان راشیگەیاند "دووپات لەوە كرایەوە، كە ئێران هاندەرێكی باشی حكومەتی بەغدا دەبێت بۆ ئەوەی گەماڕۆكانی سەر هەرێمی كوردستان لاببات، بە نێچیرڤان بارزانییان وت، لەهەركات و شوێنێك پێویستتان بە هاوكاری ئێران هەبوو، ئێمە درێغی ناكەین لەهاوكاریكردنتان، چاوەڕوانیش دەكرێ دواتر ئێران لەگەڵ عەبادی پەیوەندی هەبێ بۆ ئەوەی دانوستاندنەكان لەگەڵ هەرێمی كوردستان، ئەنجامیان هەبێت".

 

هەروەها بەپێی بەیاننامەیەكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەبارەی سەردانەكە "سەرۆك كۆماری ئێران، چارەسەركردنی كێشەكان‌و فەراهەمكردنی مافەكانی خەڵكی كوردستان‌و هەموو پێكهاتەكانی دیكەی عێراق‌ لەسەر بنەمای دەستوور بە‌پێویست زانیوە، لەوبارەیەشەوە دەستخۆشی لە شاندی هەرێمی كوردستان كرد كە لە بەغدا بووە و گفتوگۆیان لەسەر كێشە‌ هەڵواسراوەكان دەستپێكردووە"، هاوكات عەلی شەمخانیش وتوویەتی "پشتیوانی لە سیاسەتی نوێی هەولێر دەكەین".

 

لای خۆیشییەوە، عەرەفات كەرەم، سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی عێراق لەبارەی گفتوگۆی نێوان هەولێر و بەغدا بە (رووداو)ی راگەیاند "عەبادی دەیەوێ‌ داهاتووی خۆی لەدوای هەڵبژاردن مسۆگەر بكات، گرەویش لەسەر ئەو دەنگانە دەكات بەهۆی دژایەتی هەرێمی كوردستان كۆی دەكاتەوە، بۆیە باڵانس رادەگرێت، تووندی بەیاننامەی كۆبوونەوەكەشی لەگەڵ شاندی حكومەتی هەرێمی كوردستان زیاتر بۆ رازیكردنی جەماوەری شیعە بوو".

 

سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی لەپەرلەمانی عێراق پێیوایە عەبادی زیاتر لەژێر گوشاری ئەمریكایە وەكو ئەوەی ئێران بانگهێشتكردنی حكومەتی هەرێمی كوردستانیش بۆ تاران پەیوەندی بەدۆخی نێوخۆی ئێرانەوە هەیە و دەڵێ‌ "دۆخی ئێران باش نییە، راستە كۆنترۆڵیان كردووە، بەڵام دۆخەكە لەكوڵانە، ئەوانیش حسابی تایبەت بۆ هەرێمی كوردستان دەكەن با هەر بڵێن هەرێمەو بەشێكە لە عێراق، بەڵام لە واقیع حكومەتەو دەوڵەتەو پەرلەمان و سوپاو هێزی ئەمنی هەیە".

 

دوایین كۆبوونەوەی شاندی باڵای حكومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ عەلی لاریجانی، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران بوو، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران پشتگیری وڵاتەكەی بۆ ئەو گفتوگۆیانە‌ دەربڕی، كە بەمدواییانە لەنێوان هەولێر و بەغدا بۆ چارەسەركردنی كێشەكان دەستیانپێكردووە.

 

 


وا بڕیاربوو ئەمڕۆ دووشەممە 22/1/2018 نێچیرڤان بارزانی لەگەڵ محەممەد جەواد زەریف، وەزیری دەرەوەی كۆماری ئیسلامی ئێران كۆببێتەوە، بەڵام بەپێی قسەی نوێنەری حكومەتی هەرێمی كورردستان لەتاران بەهۆی خشتەی كارەكانیانەوە، نەیانتوانی بمێننەوەو گەڕایەوە بۆ هەرێمی كوردستان.

 

رووداو - هەولێر

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران بە سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستانی راگەیاندووە، پەیوەندییە ستراتیژییەکانیان لەگەڵ هەرێمی کوردستان دەپارێزن و وڵاتەکەی هەرێمێکی چالاک و پڕ وزەی لە چوارچێوەی دەستووری عێراقدا دەوێت.

رۆژی یەکشەممە 21-1-2018 عەلی لاریجانی، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران لە تاران پێشوازی لە نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان و شاندی یاوەری کرد.

ئاژانسی فەرمی ئەنجوومەنی شورای ئێران بڵاویکردەوە، لاریجانی گوتوویەتی "ئێمە لەگەڵ برایانی کوردمان لە هەرێم پەیوەندییەکی نزیک و برایانەمان هەیە و دەشبێت. پرسی ئاسایشی هەرێـمی کوردستان بۆ ئێران گرنگی زۆری هەیە".

لە کۆبوونەوەکەدا  لاریجانی راشیگەیاندووە "ئێـمە پەیوەندییەکی ستراتیژیمان لەگەڵ هەرێـمی کوردستاندا هەیە و ئەو پەیوەندییە پڕبەهایە دەپارێزین، نابێ بە ئەنجامدانی هەڵەی ستراتیژی، زیان بەو پەیوەندییە بگەیێنین".

بەگوتەی عەلی لاریجانی "ئەو رووداوانەی کە لەماوەی رابردوودا لە هەرێمی کوردستان روویانداوە لە بەرژەوەندی برایانی کوردمان نەبوون و پێویستە بە هۆشیاری و لەژێر چەتری حکومەتی ناوەندی کێشەکان چارەسەر بکەن".

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران ئاماژەی بەوەشکردووە، هەرێمی کوردستان زەمینەی زۆر باشی لە بواری ئابووریدا هەیە و دەرفەتی بۆ گەشەی زیاتری ئابووری هەیە، بەڵام پێویستە هێڵە سیاسییەکان لەگەڵ حکومەتی ناوەنددا بەرەو پێشەوە ببرێن.

بەپێی راگەیێندراوێکی حکومەتی هەرێمی کوردستانیش، عەلی لاریجانی هیوای خواستووە ته‌واوی كێشه‌ هه‌ڵواسراوه‌كانی نێوان هەولێر و بەغدا به‌ڕێگه‌ی گفتوگۆ و له‌سه‌ر بنه‌مای ده‌ستوور چاره‌سه‌ربكرێن، مافه‌ ده‌ستوورییه‌كانی خه‌ڵكی هه‌رێمی كوردستان و ته‌واوی پێكهاته‌كانی عێراق دابینبكرێن. هەروەها پشتگیریی وڵاته‌كه‌ی بۆ ئه‌و گفتوگۆیانه‌‌ ده‌ربڕیوە كه‌ به‌م دواییانه‌ له‌نێوان هه‌ولێر و به‌غدا بۆ چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌كان ده‌ستیانپێكردووه‌.

رۆژی 20ی ئەم مانگە، شاندێکی باڵای حکومەتی هەرێـمی کوردستان بە سەرۆکایەتی نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکوەزیران و قوباد تاڵەبانی، جێگری و چەند بەرپرسێكی دیکە سەردانی ئێرانی کرد.

رۆژی یەکشەممە 21-1-2018  شاندەکەی کوردستان لە تاران له‌لایه‌ن حه‌سه‌ن رووحانی، سه‌رکكۆماری ئێرانه‌وه‌ پێشوازییان لێكرا. 

هەمان رۆژ شاندەکە لە دوو کاتی جیاوازدا لەگەڵ عه‌لی شه‌مخانی، سکرتێری ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانیی ئێران و عەلی لاریجانی، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران کۆبووەوە.

 

رووداو - هەولێر

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان و شاندی یاوەری، سەردانی تاران، پایتەختی ئێرانیان کرد. سەردانێك کە جووڵەی خستە نێو میدیای ئێرانی سەبارەت بە دۆخی هەرێمی کوردستان و پەیوەندییەکانی لەگەڵ بەغدا.

ئاژانسی میهر، نزیک لە نەریتخوازان نووسیویەتی: نێچیرڤان بارزانی رێگە نادات هیچ جۆرە هەڕەشەیەک لە خاکی کوردستانەوە لە ئێران بکرێت.

تەسنیم، ماڵپەڕی نزیک لە سوپای پاسداران، تیشکی خستووەتە سەر دیداری عەلی شەمخانی، سکرتێری ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی لەگەڵ شاندی حکومەتی هەرێـمی کوردستان و گوتەیەکی شەمخانییان بڵاوکردووەتەوە، کە تێیدا دەڵێت: کەڵکوەرگرتنی دژەشۆڕشەکان لە ناوچە کوردییەکان، بەرگەی ناگیرێت.

ئیرنا، ئاژانسی نزیک لە حکومەت، لەسەر زاری رووحانی بڵاویکردووەتەوە: هێزەکانی دەرەوەی ناوچەکە دڵسۆزی خەڵکی ناوچەکە نابن. 

هەروەها ئیسنا، میدیای نزیک لە حکومت گوتەیەکی رووحانی بڵاوکردووەتەوە کە تێیدا باسی پشتگیریکردنی یەکپارچەیی خاکی عێراق و پاراستنی ئاسایشی سنوورەکان دەکات. هاوکات تیشکیشی خستووەتەسەر گوتەیەکی شەمخانی کە دەڵێت: ئاسایش هێڵی سووری کۆماری ئیسلامیی ئێرانە.

رۆژی 20ـی ئەم مانگە، شاندی حکومەتی هەرێـمی کوردستان گەیشتە تاران و پرسە ناوخۆییەکانی عێراق و هەرێـمی کوردستان و ناوچەکەش خرانە بەر باس، لەگەڵ جەختکردنەوەی هەردوولا لەسەر گرنگی بوونی پەیوەندی بەهێز لەنێوان هەولێر و تاران.

شارپرێس:

دوای چەندین مانگ لەبڕینی پەیوەندییە دیبلۆماسی و ئابوورییەكانی لەگەڵ باشووری كوردستان، دواجار كۆماری ئیسلامی ئێران لەسەر ئاستی باڵا پێشوازی لەنێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان‌و شاندێكی یاوەری كرد، بەرپرسانی تاران ئامادەیی خۆشیان بۆ نێوبژیوانی نێوان هەولێر و بەغدا نیشاندا.

هەفتەنامەی رووداو ئەمڕۆ دوو شەممە لەزاری نازم دەباغ، نوێنەری حكومەتی هەرێمی كوردستان لەتاران لەبارەی سەردانەكەی شاندی حكومەتی هەرێمی كوردستان بەسەرۆكایەتی نێچیرڤان بارزانی بۆ كۆماری ئیسلامی ئێران بڵاویكردەوە، كە سەردان‌و دیدارەكان لەگەڵ بەرپرسانی ئێران، "زۆر گرنگ بوون، لە هەموو دیدارەكان پشتیوانی ئێران بۆ مافە دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستان دووپاتكرایەوە".

لەسەردانەكەی رۆژی یەكشەممەدا شاندی باڵای حكومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ هەر یەك لەحەسەن رۆحانی، سەرۆككۆماری ئێران، عەلی لاریجانی، سەرۆكی پەرلەمان‌و عەلی شەمخانی، سكرتێری ئەنجوومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانی كۆماری ئیسلامی ئێرانەوە.

بەپێی راگەیەندراوێكی حكومەتی هەرێمی كوردستانحەسەن رووحانی "پاراستنی پەیوەندییەكانی هەولێر و تارانی بەپێویست زانیوە بەتایبەتی، كە هەرێمی كوردستان گرنگی بەئاسایشی ئێران‌و ناوچە سنوورییەكان دەدات، خوازیاریش بوو سەقامگیری لەناوچەكە جێگیر ببێت‌و خەڵكی هەرێمی كوردستان لەخۆشگوزەرانیدابن".

نازم دەباغ، كە یەكێك بوو لە بەشداربووانی سەردان و دیدارەكان راشیگەیاند "دووپات لەوە كرایەوە، كە ئێران هاندەرێكی باشی حكومەتی بەغدا دەبێت بۆ ئەوەی گەماڕۆكانی سەر هەرێمی كوردستان لاببات، بە نێچیرڤان بارزانییان وت، لەهەركات و شوێنێك پێویستتان بە هاوكاری ئێران هەبوو، ئێمە درێغی ناكەین لەهاوكاریكردنتان، چاوەڕوانیش دەكرێ دواتر ئێران لەگەڵ عەبادی پەیوەندی هەبێ بۆ ئەوەی دانوستاندنەكان لەگەڵ هەرێمی كوردستان، ئەنجامیان هەبێت".

هەروەها بەپێی بەیاننامەیەكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لەبارەی سەردانەكە "سەرۆك كۆماری ئێران، چارەسەركردنی كێشەكان‌و فەراهەمكردنی مافەكانی خەڵكی كوردستان‌و هەموو پێكهاتەكانی دیكەی عێراق‌ لەسەر بنەمای دەستوور بە‌پێویست زانیوە، لەوبارەیەشەوە دەستخۆشی لە شاندی هەرێمی كوردستان كرد كە لە بەغدا بووە و گفتوگۆیان لەسەر كێشە‌ هەڵواسراوەكان دەستپێكردووە"، هاوكات عەلی شەمخانیش وتوویەتی "پشتیوانی لە سیاسەتی نوێی هەولێر دەكەین".

لای خۆیشییەوە، عەرەفات كەرەم، سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی عێراق لەبارەی گفتوگۆی نێوان هەولێر و بەغدا بە (رووداو)ی راگەیاند "عەبادی دەیەوێ‌ داهاتووی خۆی لەدوای هەڵبژاردن مسۆگەر بكات، گرەویش لەسەر ئەو دەنگانە دەكات بەهۆی دژایەتی هەرێمی كوردستان كۆی دەكاتەوە، بۆیە باڵانس رادەگرێت، تووندی بەیاننامەی كۆبوونەوەكەشی لەگەڵ شاندی حكومەتی هەرێمی كوردستان زیاتر بۆ رازیكردنی جەماوەری شیعە بوو".

سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی لەپەرلەمانی عێراق پێیوایە عەبادی زیاتر لەژێر گوشاری ئەمریكایە وەكو ئەوەی ئێران بانگهێشتكردنی حكومەتی هەرێمی كوردستانیش بۆ تاران پەیوەندی بەدۆخی نێوخۆی ئێرانەوە هەیە و دەڵێ‌ "دۆخی ئێران باش نییە، راستە كۆنترۆڵیان كردووە، بەڵام دۆخەكە لەكوڵانە، ئەوانیش حسابی تایبەت بۆ هەرێمی كوردستان دەكەن با هەر بڵێن هەرێمەو بەشێكە لە عێراق، بەڵام لە واقیع حكومەتەو دەوڵەتەو پەرلەمان و سوپاو هێزی ئەمنی هەیە".

دوایین كۆبوونەوەی شاندی باڵای حكومەتی هەرێمی كوردستان لەگەڵ عەلی لاریجانی، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران بوو، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران پشتگیری وڵاتەكەی بۆ ئەو گفتوگۆیانە‌ دەربڕی، كە بەمدواییانە لەنێوان هەولێر و بەغدا بۆ چارەسەركردنی كێشەكان دەستیانپێكردووە. 

 


وا بڕیاربوو ئەمڕۆ دووشەممە 22/1/2018 نێچیرڤان بارزانی لەگەڵ محەممەد جەواد زەریف، وەزیری دەرەوەی كۆماری ئیسلامی ئێران كۆببێتەوە، بەڵام بەپێی قسەی نوێنەری حكومەتی هەرێمی كورردستان لەتاران بەهۆی خشتەی كارەكانیانەوە، نەیانتوانی بمێننەوەو گەڕایەوە بۆ هەرێمی كوردستان.

 

خەندان-

عەلی لاریجانی، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، ئێران پەیوەندییەکی ستراتژییان لەگەڵ ھەرێمی کوردستانی عێراقدا ھەیەو خوازیاری پارێزرانی ئەو پەیوەندیە بەنرخەن وتیشی، "نابێت بە ھەڵەی ستراتیژی ئەو پەیوەندییە زیانی پێبگات".

ئەو وتانەی عەلی لاریجانی، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران لەمیانی کۆبوونەوەی لەگەڵ شاندی ھەرێمی کوردستاندا ھاتووە کە دوێنێ یەکشەممە لە تاران بەڕێوەچووە، ئەوەش بەپێی میدیاکانی ئێران.

عەلی لاریجانی ئاماژەی بەوەکردووە، "ئەو پرسانەی کە ماوەیەک لەمەوبەر لە ھەرێمی کوردستانی عێراقدا روویدا لە بەرژەوەندیی برایانی کورددا نەبوو،  دەبێت بە ژیری و لە سایەی حکومەتی ناوەندی عێراقدا کێشەکان چارەسەربکرێن".

لاریجانی وتیشی، "یەکێتی نێوان برایانی شیعە و سونە دەبێتە مایەی یەکێتی و یەکپارچەیی عێراق،  نابێت رێگابدرێت دوژمنان بە قازانجی خۆیان بیقۆزنەوە".

ھاوکات نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی ھەرێم کە سەرۆکایەتی شاندی ھەرێمی کردووە لەکۆبوونەوەکەدا رایگەیاندووە، "چارەسەریی پرسەکانی نێوان ھەولێر و بەغدا دەبێت لە چوارچێوەی دەستووری عێراق دا بێت، چونکە ھەرێمی کوردستانی عێراق خوازیاری یەکپارچەیی و پاراستنی خاکی عێراقە".

 بارزانی وتووشیەتی، "کرانەوەی سنوورەکانی ھەرێم لەگەڵ ئێران خەڵکی کوردستانی خۆشحاڵ کردووە".

 

سەردانی شاندی ھەرێم بۆ تاران دوای ئەوە ھات رۆژێک پێشتر سەردانی بەغدای کردو لەگەڵ حەیدەر عەبادی کۆبووەوە.

 

كۆماری‌ ئیسلامی‌ ئێران له‌ئاستی‌ باڵادا پێشوازی‌ له‌وه‌فدی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم ده‌كات و به‌ڵێنده‌دات كێشه‌كانی‌ نێوان هه‌ولێرو به‌غدا چاره‌سه‌ربكات، ئه‌مینداری ئه‌نجومه‌نی‌ باڵای ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی ئه‌و وڵاته‌ش ڕایده‌گه‌یه‌نێت، "هه‌موو تواناكانمان ده‌خه‌ینه‌گه‌ڕ بۆ نه‌هێشتنی به‌ربه‌سته‌كانی نێوان هه‌رێم و به‌غدا"، هۆشداریشده‌دات، "قبوڵناكه‌ین له‌سنوره‌كانی‌ هه‌رێمه‌وه‌ هێرشمان بكرێته‌سه‌ر".

شه‌وی ڕابردوو نێچیرڤان بارزانی‌ سه‌رۆكی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم و قوباد تاڵه‌بانی‌ جێگری‌ سه‌رۆكی‌ حكومه‌ت و وه‌فده‌ یاوه‌ره‌كه‌یان، گه‌یشته‌ تاران و ئه‌مڕۆش له‌گه‌ڵ د.حه‌سه‌ن ڕۆحانی سه‌رۆك كۆماری ئێران و عه‌لی شه‌مخانی ئه‌مینداری‌ ئه‌نجومه‌نی باڵای پاراستنی ئاسایشی نیشتیمانی ئێران كۆبونه‌وه‌یان ئه‌نجامدا.

 

به‌گوێره‌ی‌ هه‌واڵێكی‌ ئاژانسی (ته‌نسیم)ی ئێرانیی، له‌كۆبونه‌وه‌ی‌ وه‌فده‌كه‌ی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم له‌گه‌ڵ عه‌لی شه‌مخانی ئه‌مینداری ئه‌نجومه‌نی‌ باڵای ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی ئێران، شه‌مخانی ئاماده‌یی حكومه‌تی تارانی بۆ نه‌هێشتنی به‌ربه‌سته‌كانی نێوان هه‌رێم و به‌غدا ده‌ربڕیوه‌.

 

ڕاشیگه‌یاندوه‌، "پێشتریش په‌یوه‌ندییه‌كی له‌مێژینه‌ له‌نێوان گه‌لی كوردو ئێران هه‌بوه‌و ئێستاش ئاماده‌ی پاراستنی په‌یوه‌ندیی و ستراتیژیه‌ته‌كانی هه‌ردولاین".

 

به‌رپرسه‌ باڵاكه‌ی‌ تاران جه‌ختیكردۆته‌وه‌، "هه‌ندێك له‌نه‌یارانی شۆڕشی ئیسلامی ئێران له‌خاكی هه‌رێمه‌وه‌ دێنه‌ ناو ئێران و هاوڵاتیان و سه‌ربازانمان ده‌كوژن و دواتر ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌، ئه‌مه‌ش مایه‌ی قبوڵكردن نییه‌ پشوو درێژیش نابین".

ئاژانسه‌ ئێرانیه‌كه‌ ئه‌وه‌شی‌ ئاشكراكردوه‌، كه‌ شه‌مخانی ئاماژه‌ی به‌هه‌ڵه‌ی گه‌وره‌ی ئه‌نجامدانی ڕیفراندۆم كردوه‌و ڕونیكردۆته‌وه‌، "زیانی ئابوری و ئه‌منی و سیاسی بۆ هه‌رێمی كوردستان هه‌بوو".

 

له‌به‌رامبه‌ریشدا نێچیرڤان بارزانی سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێم ڕایگه‌یاندوه‌، "هه‌میشه‌ ئێران پاڵپشتیكاری گه‌لی كوردو هه‌رێمی كوردستان بوه‌و ئه‌مه‌ش جێگه‌ی شانازیمانه‌".

 

بارزانی وتویه‌تی:"هیچ كات هه‌رێمی كوردستان پاڵپشتی ئێران له‌ڕوبه‌ڕوبونه‌وه‌ی داعش له‌یاد ناكات، هه‌روه‌ها حكومه‌تی هه‌رێم هه‌وڵی جدی ده‌دات بۆ نه‌هێشتنی ئه‌و هه‌ڕه‌شانه‌ی كه‌ له‌خاكی هه‌رێمه‌وه‌ ده‌كرێته‌سه‌ر ئێران". 

 

پەڕەى 9 لەکۆى 132 پەڕەدا

بە دوا چوون لە تۆڕە کۆمەڵایەتییە کان

راپۆرتە پڕ بینەرەکان

حالت های رنگی