رووداو – هه‌ولێر // به‌شى سێیه‌م و كۆتایی

"هه‌ندێك كه‌س به‌ نوێنه‌رى ئێرانت ده‌زانن، نه‌ك هه‌رێمى كوردستان؟" ئه‌مه‌ ئه‌و پرسیاره‌ى هه‌ڤپه‌یڤینه‌ درێژه‌كه‌مان بوو له‌گه‌ڵ نازم ده‌باغ كه‌ زۆرترین قسه‌ى له‌باره‌وه‌ كرد. نازم ده‌باغ ده‌ڵێت ئه‌و كه‌سێكى دیبلۆماتكاره‌ و ئه‌گه‌ر وه‌كو ئۆپۆزیسیۆنى ئێرانی قسه‌ له‌سه‌ر ئێران بكات، یه‌كسه‌ر ده‌ینێرنه‌وه‌ هه‌رێمى كوردستان. نازم ده‌باغ له‌ دوایین به‌شى ئه‌م هه‌ڤپه‌یڤینه‌دا باسى په‌یوه‌ندییه‌ ئابوورى و بازرگانییه‌كانى هه‌رێمى كوردستان ده‌كات و ده‌ڵێت به‌هۆى گه‌مارۆكانه‌وه‌ په‌یوه‌ندیى بازرگانى له‌ نێوان ئێران و هه‌رێمى كوردستان زۆرتر له‌ رێگه‌ى پیله‌وه‌ره‌كان (چه‌رچى)یه‌وه‌ ده‌كرێ.

 

 رووداو: ماڵه‌كه‌ت له‌ ئێرانه‌ یان هه‌رێمى كوردستان؟

 

نازم ده‌باغ: گوتیان پیاوێكی جوو بوو به‌ موسوڵمان، شه‌و مرد. دایكی بۆی ده‌گریا. گوتیان بۆچى ده‌گری؟ گوتی مه‌سیح و موسای له‌ خۆی كرد و محه‌ممه‌دیش نه‌یناسی. من نازانم ئێستاش ماڵم له‌ كوێیه‌. له‌ 1966ـه‌وه‌ زگورتی ده‌ژیم. چووینه‌ هۆڵه‌ندا، دوای رێككه‌وتنی واشنتن له‌سه‌ر داواى مام جه‌لال چووم بۆ ئێران. له‌و كاته‌وه‌ له‌وێ ماومه‌ته‌وه‌ تا ئێستا. ماڵێكم له‌ هۆڵه‌ندایه‌. ماڵی كچه‌كه‌م و نه‌وازی كوڕیشم له‌ هه‌ولێره‌. ماڵی خۆیشم كه‌ هه‌موو جار له‌وێ كۆده‌بینه‌وه‌، له‌ تارانه‌.

 

رووداو: ماوه‌ی 13 ساڵه‌ به‌رپرسى په‌یوه‌ندییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان و كۆماری ئیسلامیی ئێرانیت. قه‌ت داوای وازهێنان و گه‌ڕانه‌وه‌ت نه‌كردووه‌ بۆ هه‌رێمی كوردستان؟

 

نازم ده‌باغ: نه‌خێر، هه‌میشه‌ پێمگوتراوه‌ له‌وێ به‌.

 

رووداو: تا چه‌ند له‌ كاره‌كانی تۆ رازین؟

 

نازم ده‌باغ: ئه‌و پرسیاره‌ نابێ له‌ من بكرێ، ده‌بێ له‌ ده‌ره‌وه‌ی من بكرێ. من جارێك له‌گه‌ڵ به‌رپرسێكى ئێرانى دانیشتبووم، كه‌ ئێستا خانه‌نشینه‌، به‌ڵام من هه‌ر له‌ شوێنه‌كه‌ى خۆم ماوم. باسى بۆچوونى خۆى له‌ باره‌ى كورده‌وه‌ كرد. هه‌ندێك قسه‌ی كرد ئه‌گه‌ر له‌ من باشتر نه‌بووبێ له‌ من خراپتر نه‌بووه‌ بۆ كورد. گوتم فڵان من تۆ له‌ زه‌مانى سه‌رده‌شته‌وه‌ ده‌ناسم، واته‌ له‌ ساڵی 1986ه‌وه‌ ئێستا 2018 یه‌، تۆش له‌و كاته‌وه‌ من ده‌ناسی كه‌ له‌ په‌یوه‌ندییه‌كانی ئێران كار ده‌كه‌م. گوتم هۆكاری هه‌یه‌ تۆ ماوی و منیش ماوم، ده‌زانی هۆكاری چییه‌؟ هه‌ردووكمان بۆ وڵاتی خۆمان دڵسۆزین، ئه‌گه‌ر من دڵسۆز نه‌بوومایه‌، منیان ده‌گۆڕی، تۆش ئه‌گه‌ر دڵسۆز نه‌بوویتایه‌ ده‌یانگۆڕیت. من له‌ 19/9/1999 به‌ نامه‌ی مه‌كته‌بی سیاسی و مام جه‌لال چوومه‌ته‌وه‌ تاران و تا ئێستا له‌وێم.

 

رووداو: له‌ كابینه‌ی نوێدا یه‌كێتى باسى گۆڕینى تۆى نه‌كرد؟

 

نازم ده‌باغ: من دوو جار نامه‌م نووسی و داوام كرد بمگۆڕن، چونكه‌ من به‌ ساڵیشدا چووم. دوای ئه‌وه‌ش من پێویستم به‌ هیچ نییه‌ به‌ پله‌ی وه‌زیر خانه‌نشین كراوم، ئایا له‌وه‌ زیاترم ده‌ده‌نێ؟ خۆ نابم به‌ سه‌رۆك وه‌زیران، هه‌ر وه‌زیرم.

 

رووداو: له‌ هه‌شتاكان كه‌ له‌ سه‌رده‌شت بووى، چ به‌رپرسیارییه‌كت هه‌بوو؟

 

نازم ده‌باغ: به‌رپرسی په‌یوه‌ندییه‌كانى یه‌كێتى بووم له‌ ئێران. من له‌ مانگی 5ی 1986 به‌ فه‌رمی بوومه‌ته‌ به‌رپرسی هاوئاهەنگیی نێوان یه‌كێتی و ئێران. باره‌گام له‌ دۆڵه‌كۆگه‌ بوو، ئێستا ئه‌و شوێنه‌ پژاكی لێیه‌. ئه‌و خانووانه‌ی له‌وێ كه‌ ئێستا پژاكیان تێدایه‌ من دروستم كرد.

 

رووداو: چه‌ند ساڵ ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی بووی؟

 

نازم ده‌باغ: له‌ ساڵی 1985 ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی بووم تا 1990.

 

رووداو: چۆن بوو له‌ كۆنگره‌ی 4ی یه‌كێتی خۆت به‌ربژێر نه‌كرد؟

 

نازم ده‌باغ: من له‌ كۆنگره‌ی یه‌كه‌وه‌ بڕیارێك و به‌ڵێنێكم به‌ مام جه‌لال دا، پێمخۆشه‌ نه‌ به‌رپرسی كه‌س بم و نه‌ كه‌سیش به‌رپرسم بێ، گوتم به‌س تۆم قبوڵه‌.

 

رووداو: مام جه‌لال داوای لێنه‌كردی خۆت به‌ربژێر بكه‌ى؟

 

نازم ده‌باغ: مام جه‌لال چه‌ند جارێك پێیگوتم به‌ ته‌مای چیت؟ گوتم من پێشمه‌رگه‌ی سكرتاریه‌تم تا رۆژی ده‌نگدانیش له‌ كۆنگره‌ ده‌بم، كه‌ رۆژی ده‌نگدان هات من سه‌فه‌ر ده‌كه‌م. ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسیی یه‌كێتى حه‌سوودییان به‌وه‌ بردووه‌ كه‌ نامه‌وێ ناوی كه‌سیان بهێنم، به‌ مام جه‌لالیان گوتووه‌ ئێمه‌ ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسین، ئه‌و متمانه‌ی به‌و (نازم)ـه‌ت هه‌یه‌ به‌ ئێمه‌ت نییه‌ و ئه‌و ئیشه‌ی به‌ ئه‌وى ده‌كه‌ی به‌ ئێمه‌ی ناكه‌ی.

 

رووداو: په‌یوه‌ندی ئێستای نێوان هه‌رێمی كوردستان و كۆماری ئیسلامی له‌ چ ئاستێكدایه‌؟

 

نازم ده‌باغ: تا ئه‌م كاته‌ی ئێمه‌ دانیشتووین په‌یوه‌ندییه‌كه‌ له‌ ئاستی پێویستدایه‌ و باشه‌، به‌ڵام به‌دڵنیاییه‌وه‌ له‌سه‌ر رووداو و بارودۆخه‌كان جاری وا هه‌یه‌ به‌رز و نزمییه‌ك دروست ده‌بێ، به‌ڵام هه‌ست و په‌رۆشی بۆ پاراستنی په‌یوه‌ندییه‌كان زوو جوڵه‌ی ئه‌وه‌ی تێده‌كه‌وێ به‌و ئاقاره‌دا نه‌كه‌وێ كه‌ كێشه‌ دروست ببێ و كێشه‌ بێته‌ پێش بۆ كاره‌كانی حكومه‌تی هه‌رێم و نوێنه‌ره‌كه‌ی له‌ تاران.

 

رووداو: ماوه‌یه‌كی زۆره‌ قسه‌ له‌سه‌ر كردنه‌وه‌ی چه‌ند ده‌روازه‌یه‌كی دیكه‌ی نێوده‌وڵه‌تی له‌ نێوان ئێران و هه‌رێمی كوردستان ده‌كرێت، له‌وانه‌ش دەروازەی  كێلێ‌ كه‌ قسه‌ هه‌بوو بكرێته‌ نێوده‌وڵه‌تى، بۆچی نه‌كرا؟

 

نازم ده‌باغ: جگه‌ له‌ مه‌رزى كێلێ، چه‌ند دەروازەی دیكه‌ش هه‌ن، هه‌موو ئه‌وانه‌ له‌ ئێران بڕیاریان هه‌یه‌، به‌ڵام هۆكاری دواكه‌وتنه‌كه‌ی به‌غدا و هه‌رێمه‌، چونكه‌ تا ئێستا نه‌هاتوون بڕیاره‌كه‌ ته‌ئید بكه‌ن و بیكه‌نه‌وه‌. ئێران ئاماده‌یه‌. سه‌رده‌می كابینه‌كه‌ی به‌رهه‌م ساڵح مه‌رزی كێلێمان كرده‌وه‌. من له‌گه‌ڵ شاندی ئێرانی هاتم د.به‌رهه‌م به‌ڵێنی دا كه‌ رێگاكه‌ قیرتاو بكرێ. له‌و كاته‌وه‌ ئه‌و بڕیاره‌ هه‌یه‌. ئێمه‌ له‌ دوای ئه‌و ریفراندۆمه‌وه‌ زۆرمان چه‌شت، به‌ته‌واوی كه‌وتینه‌ ناو یه‌كپارچه‌یی عێراقه‌وه‌، تۆ بڕیارێك بده‌ی په‌یوه‌ندی به‌ سنووره‌وه‌ هه‌بێ، ده‌بێ عێراق چاره‌سه‌ری بكات و هه‌رێمی كوردستان ناتوانێ بیكات، ته‌نیا ده‌توانی له‌ به‌غدا بیجوڵێنێ، داوا بكات كه‌ پێویستمان به‌ كردنه‌وه‌ى ئه‌و ده‌روازه‌یه‌ هه‌یه‌.

 

پێش ریفراندۆم زۆر شت هه‌بوو له‌ ده‌ره‌وه‌ی ده‌ستووری عێراق بۆ ئێمه‌یان كردووه‌، بۆ نموونه‌ دەروازەی باشماخ و په‌روێزخان و حاجى ئۆمه‌ران له‌ ده‌ره‌وه‌ی ده‌ستوور، ئه‌و حاجی قاسمه‌ بۆی كردینه‌وه‌. من قسه‌كه‌ وه‌ك خۆى ده‌كه‌م. نووسراوێك لای ئێرانییه‌كانه‌وه‌ هاتووه‌ كه‌ ده‌ڵێت ئه‌و ئیمزایه‌ ده‌كه‌ن بۆ كردنه‌وه‌ى ئه‌و مه‌رزه‌، ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ رێككه‌وتننامه‌ى جه‌زائیر. من ئه‌وه‌م ره‌تكرده‌وه‌ و گوتم رێككه‌وتنه‌كه‌ دژی كورده‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ ئێمه‌ ناچینه‌ ژێر ئه‌و باره‌. به‌ حاجی قاسمدا هه‌ندێ په‌یامی مام جه‌لالم نارد، ئه‌ویش گوتی بیكه‌نه‌وه‌. دوایی هاته‌ سه‌ر دیاریكردنی سنوور كه‌ كوێ عێراقه‌ و كوێ ئێرانه‌. بۆ ده‌ستنیشانكردنی سنوور من قسه‌یه‌كم كرد ئێرانییه‌كان پێكه‌نین: "گوتم كوێتان ده‌وێ بۆتان واژۆ بكه‌م"، گوتیان بۆ؟، گوتم كیلۆمه‌ترێ به‌ دیوی عێراقدا یان به‌ دیوی ئێراندا هه‌مووی كوردستانه‌. بۆ من هه‌ردوولا كوردستانه‌. خۆتان كوێ داده‌نێن دایبنێن بۆ من جیاوازی نییه‌. به‌ پێكه‌نینه‌وه‌ قبوڵیان كرد. خاڵێكی دیكه‌ ئه‌گه‌ر نه‌بێ به‌ مه‌دح من چاره‌سه‌رم كرد، له‌ باشماخ رووبارێكی لێیه‌، ده‌بوو پرده‌كه‌ی چاك بكه‌نه‌وه‌. جا كێشه‌كه‌ له‌سه‌ر سنوور له‌وێ دروست بوو، من گوتم كاكه‌ مه‌ڵێن پرد دروست ده‌كه‌ین، بڵێن چاكی ده‌كه‌ین، ئه‌گه‌ر بڵێین پرد دروست ده‌كه‌ین دیسان كێشه‌ دروست ده‌بێ.

 

كردنه‌وه‌ى ده‌روازه‌ هه‌روا ئاسان نییه‌، ئیمكان نییه‌ به‌بێ رێككه‌وتنی نێوده‌وڵه‌تی بتوانین بیكه‌ن، جا بۆیه‌ زۆر شت له‌ په‌یوه‌ندییه‌كاندا كه‌ دروست ده‌بوو، من و ئه‌و پیاوه‌ (قاسم سوله‌یمانى) هه‌ردوولا به‌دوای چاره‌سه‌ردا ده‌گه‌ڕاین بۆ ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كان باش بن، هه‌م من بۆ هه‌رێم و هه‌م ئه‌ویش بۆ ئێران. دیاره‌ حیكمه‌ته‌كه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ مام جه‌لال. ئه‌و ده‌یگوت جوگرافیا ناگۆڕێ، من چه‌ندینجار كه‌ ئه‌و قسه‌یه‌شم كردووه‌، گه‌ڕاومه‌ته‌وه‌ بۆ قسه‌كه‌ی مام جه‌لال، مه‌رز و جوگرافیا ناگۆڕێن تا ئیواره‌ بمه‌وێ ناتوانم ئه‌و جوگرافیایه‌ له‌ ئێران بكه‌مه‌وه‌، خه‌ڵك ده‌توانێ مێژوو بگۆڕێ، به‌ڵام جوگرافیا ناگۆڕێ.

 

رووداو: ئه‌و ئاڵوگۆڕه‌ بازرگانییه‌ی هه‌رێمی كوردستان له‌گه‌ڵ توركیا هه‌یه‌تی، له‌گه‌ڵ ئێران نیه‌تی، له‌ كاتێكدا به‌رپرسانی كۆماری ئیسلامی به‌رده‌وام جه‌خت له‌سه‌ر نزیكیی كولتووری و زمانی نێوان كورد و فارس ده‌كه‌نه‌وه‌. هه‌رێمی كوردستان یه‌ك ده‌روازه‌ی له‌گه‌ڵ توركیا هه‌یه‌، به‌ڵام سێ ده‌روازه‌ی نێوده‌وڵه‌تی و چه‌ند ده‌روازه‌یه‌كی نافه‌رمیشی له‌گه‌ڵ ئێران هه‌یه‌، بۆچی ئه‌و ئاڵوگۆڕه‌ کەمه‌؟

 

نازم ده‌باغ: ئه‌وه‌ی كه‌ هۆكاره‌ له‌ كه‌مكردنه‌وه‌ی چالاكیی بازرگانیی له‌ نێوان ئێران و هه‌رێمى كوردستان، هۆكاره‌ له‌ زیادكردنی بازرگانی له‌ نێوان توركیا و هه‌رێمى كوردستان، په‌یوه‌ندی به‌ بارودۆخی سیاسی و ئابووری و سه‌ربازیی ناوچه‌كه‌وه‌ هه‌یه‌. ئێران ئابڵوقه‌ی له‌سه‌ره‌، كێشه‌ی دۆلار و په‌یوه‌ندیی بانكی هه‌یه‌. ئێستا له‌ توركیا لیره‌ شكاوه‌، به‌ڵام بانك نه‌وه‌ستاوه‌، ئێران سیسته‌می بانكی نییه‌ له‌گه‌ڵ هه‌رێمى كوردستان، به‌ڵكو كاره‌كه‌ له‌ رێگه‌ی پیله‌وه‌رى، واته‌ چه‌رچی ده‌كرێ، به‌ ده‌ست شت ده‌فرۆشێ. به‌شێكی دیكه‌شی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ فه‌رهه‌نگێك، ئه‌وه‌ندی مرۆڤ هه‌ست پێده‌كات له‌ڕووی ره‌فاهیه‌ته‌وه‌، چونكه‌ كابرای بازرگان كه‌ ده‌چێته‌ ئه‌نقه‌ره‌ و ده‌چێته‌ تاران جیاوازی هه‌یه‌. ده‌چێته‌ دهۆك زۆر جیاوازه‌. كابرا كه‌ دێت بۆ تاران و 10 رۆژ ده‌مێنێته‌وه‌، ده‌یه‌وێ شتی خۆی بكڕێ و ئیسراحه‌تیش بكات. ئه‌مه‌ له‌ ئێران به‌ ئاسانی ده‌ستناكه‌وێ. هۆكاره‌كه‌ سیاسییه‌، ئه‌گه‌رنا وڵاتێكی وه‌ك ئێران 83 ملیۆن نفووسى هه‌یه‌، ئه‌م وڵاته‌ ده‌كرێ به‌ كواڵیتیی خراپ به‌ڕێوه‌بچێ؟ كاتێك عه‌دنان موفتی سه‌رۆكی په‌رله‌مان بوو، كاك خورشید شێره‌ ئه‌ندامى په‌رله‌مان بوو، من به‌ دیار ته‌له‌فزیۆنه‌وه‌ دانیشتبووم په‌لامارى ئێرانى ده‌دا و ده‌یگوت كاڵای خراپمان بۆ ده‌نێرێ. ده‌ستبه‌جێ په‌یامێكم نارد گوتم به‌داخه‌وه‌ به‌بێ لێكۆڵینه‌وه‌ و به‌بێ زانست له‌ په‌رله‌ماندا خۆش نییه‌ په‌لاماری وڵاتێكی دراوسێ و دۆست بده‌ی. من به‌ڵگه‌ت ده‌ده‌مێ بازرگانه‌كانی خۆمان دێن به‌دوای شتی هه‌رزاندا ده‌گه‌ڕێن. یاریده‌ده‌رى وه‌زیرى بازرگانیی ئێران، ئاغاى زه‌یتوون نه‌ژاد، ته‌له‌فۆنی بۆ كردم. بازرگان له‌ هه‌رێمى كوردستانه‌وه‌ هاتووه‌ تایتى كڕیوه‌، وه‌زاره‌تى بازرگانیى عێراق بۆ خۆى تایتى ئه‌كتیڤ 20ى ده‌وێت، ئه‌وه‌ى ئێران ئه‌كتیڤ 12یه‌، له‌به‌ر مه‌سه‌له‌ى ته‌ندروستى، به‌ڵام نرخى تۆنى ئه‌كتیڤ 20 له‌گه‌ڵ ئه‌كتیڤ 12 نزیكه‌ى 200 دۆلارى فه‌رقه‌. بازرگانه‌كه‌ گوتوویه‌تی تۆ ئه‌كتیڤ 12ی تێبكه‌ و له‌سه‌ر پاكه‌ته‌كه‌ بنووسه‌ 20.

 

ئاغاى زه‌یتوون نه‌ژاد ته‌له‌فۆنى بۆ كردم، گوتى ئه‌وه‌ بۆ بازرگانه‌كه‌ بكه‌م یان نا، گوتم مه‌یكه‌.

 

بۆ نموونه‌ مه‌عجوونی ته‌ماته‌، خه‌ستییه‌كه‌ى پێیده‌گوترێ بریكس. ئاوه‌ته‌ماته‌ى ستاندارد بریكسه‌كه‌ى 28ـه‌، كێشی یه‌ك كیلۆیه‌. بازرگانى كورد دێته‌ ئێران ده‌ڵێت بریكسه‌كه‌ى بكه‌ به‌ 20، كێشه‌كه‌شى به‌ قوتووه‌كه‌وه‌ بكه‌ به‌ یه‌ك كیلۆ، به‌ڵام له‌سه‌ر قوتووه‌كه‌ بنووسه‌ بریكسه‌كه‌ى 28ـه‌ و كێشى سافیشى یه‌ك كیلۆ. ئه‌وه‌ لێره‌ 100 غرامت لێ ده‌دزێ. كه‌سێك هاته‌ لام گوتى من حیمایه‌ى فڵان به‌رپرسم، كه‌ به‌رپرسێكى گه‌وره‌ بوو، داواى كرد ئه‌و كاره‌ى بۆ بكه‌م. پێمگوت هه‌تا پێكهاته‌ى كیمیایی بابه‌ته‌كه‌م بۆ نه‌هێنى رازى نابم.

 

رووداو: ره‌نگه‌ یه‌كێك له‌ هۆكاره‌كانی كه‌میی ئه‌و ئاڵوگۆڕه‌ په‌یوه‌ندی به‌ كواڵیتی كاڵا و خۆراكی ئێرانیشه‌وه‌ هه‌بێ‌، قه‌ت له‌وباره‌یه‌وه‌ له‌گه‌ڵ كارسازانی ئێران قسه‌تان كردووه‌؟

 

نازم ده‌باغ: ئه‌وه‌ی پێمكرابێ قسه‌م له‌سه‌ر كردووه‌، به‌ڵام كاڵاى ئێرانى كواڵیتیی خراپ نییه‌. بۆ نموونه‌ له‌ ئێران جۆره‌ به‌نزینێك هه‌یه‌، پێیده‌گوترێ به‌نزینى ئه‌حمه‌د نه‌ژادی كه‌ به‌ مادده‌ى كیمیایى دروست ده‌كرێ. زه‌مانی ئه‌و ئاسمانی تارانی كرده‌ دووكه‌ڵی شین. یه‌ك تۆن له‌و به‌نزینه‌ 50 دۆلار له‌ به‌نزینه‌كانى دیكه‌ هه‌رزانتره‌. بازرگانێكی خۆمان له‌ سلێمانی هات، مه‌وعیدم بۆ وه‌رگرت له‌ وه‌زاره‌تی نه‌وتی ئێران كه‌ بچێ به‌نزینه‌ ستاندارده‌كه‌ بكڕێ. دوایی نه‌هاته‌وه‌. لێمپرسى به‌نزینت كڕى، گوتى: به‌ڵێ. گوتم: توخوا فڵان به‌نزینت نه‌كڕى؟ گوتى: بۆ؟ گوتم مردووت نه‌مرێ ئه‌وه‌ ژه‌هره‌ ده‌یبه‌یه‌وه‌ سلێمانی، به‌س له‌به‌ر ئه‌وه‌ى 50 دۆلار هه‌رزانتره‌؟

 

رووداو: هه‌ندێك له‌باره‌ی تۆوه‌ ده‌ڵێن تۆ نوێنه‌ری ئێرانیت له‌ هه‌رێمی كوردستان ، نه‌ك نوێنه‌ری هه‌رێم له‌ ئێران، وه‌ڵامی تۆ چییه‌؟

 

نازم ده‌باغ: ئه‌م جۆره‌ پرسیارانه‌م زۆر پێ خۆشه‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌مانه‌ی ئه‌م جۆره‌ پرسیارانه‌ ده‌ورووژێنن پێموایه‌ ناحه‌زن به‌ خۆیان و میلله‌ته‌كه‌یان و حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانیش. جه‌خت له‌وه‌ ده‌كه‌مه‌وه‌ كه‌ نوێنه‌ری حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانم به‌ به‌ڵگه‌ى ئه‌وه‌ى له‌ به‌رپرسی فه‌رمانگه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه‌ و له‌ سه‌رووی ئه‌ویشه‌وه‌ من وه‌ك نوێنه‌ری حكومه‌ت بانگ ده‌كرێم و پرسیارم لێده‌كرێ و راوێژم پێده‌كرێ و منیش پرسیار ده‌كه‌مه‌وه‌، خۆشبه‌ختانه‌ تا ئێستا هیچ جۆره‌ سه‌رزه‌نشتێك و گله‌ییه‌ك نه‌بووه‌ له‌سه‌ر ئه‌و وتووێژ و بابه‌تانه‌ی له‌ راگه‌یاندنه‌كاندا باسم كردوون، به‌ڵام ئه‌وانه‌ى ئه‌و قسانه‌ ده‌كه‌ن، دوو جۆرن، هه‌ندێك بێكارى فه‌یسبووكن، هه‌ندێكیشیان له‌ ئه‌وروپا خه‌ریكى كاره‌با دزینن. ئه‌وانه‌ به‌ پاره‌ وه‌ك شاعیری ده‌ربار قسه‌ ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی كه‌سانێ دڵخۆش بكه‌ن كه‌ جورئه‌تی ئه‌وه‌یان نییه‌ راسته‌وخۆ ئه‌م قسانه‌ بكه‌ن. ئه‌وانه‌ بێئاگان له‌ سیاسه‌ت، چونكه‌ تۆ كه‌ له‌ كۆماری ئیسلامی ئێرانی نوێنه‌ری حكوومه‌تی و ئۆپۆزسیۆن نیت تا به‌ خواستی ئه‌وانه‌ قسه‌ بكه‌ی كه‌ ئۆپۆزسیۆنن له‌ وڵاته‌كه‌دا. من له‌ تارانم، ده‌كرێ وه‌ك ئۆپۆزیسیۆن و وه‌ك فوئاد حه‌قیقی له‌ دژی ئێران قسه‌ بكه‌م؟ تو ویژدانتان ئێران نامنێرێته‌وه‌؟ بۆ ئێمه‌ هه‌موو قسه‌یه‌ك باجی له‌سه‌ره‌، باجێكمان قبوڵه‌ كه‌ له‌لایه‌ن كه‌سی نه‌زان و ناسیاسه‌تمه‌دار و نابه‌رپرسه‌وه‌ به‌رامبه‌ر ئاینده‌ی میلله‌ته‌كه‌ قسه‌ ده‌كه‌ن، كه‌سانێكیش هه‌ن به‌ هه‌ستیارییه‌وه‌ سه‌یری بابه‌ته‌كه‌ ده‌كه‌ن و ده‌زانن ناكرێ ئه‌م جوگرافیه‌ سیاسییه‌ سه‌ربازییه‌ فه‌رهه‌نگییه‌ نه‌ژادییه‌ فه‌رامۆش بكه‌ی. ئێران و توركیا و سووریا هاوسێمانن و مه‌رزمان پێكه‌وه‌یه‌، بوون و نه‌بوونمان پێكه‌وه‌ به‌نده‌. ئه‌من و ئاسایشیشمان پێكه‌وه‌ به‌نده‌. ئومێد ده‌كه‌م هه‌موو كه‌سێ وا بیر بكاته‌وه‌ و وا هه‌ڵسه‌نگاندن بكات و مانای نوێنه‌رایه‌تی و دیپلۆماسیش بزانێ. 

 

 

نازم ده‌باغ: ئه‌م فیدراڵییه‌ی هه‌رێمی كوردستان له‌ تاران داڕێژراوه‌ و حاجی قاسم دایڕشتووه‌

به‌شى دووه‌م
رووداو - هه‌ولێر
 
نازم ده‌باغ، نوێنه‌رى حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان لە تاران له‌ به‌شى دووه‌مى ئه‌م هه‌ڤپه‌یڤینه‌دا له‌گه‌ڵ هه‌فته‌نامه‌ى (رووداو) زانیاریى زیاتر له‌باره‌ى په‌یوه‌ندیى كورد و قاسم سوله‌یمانى، فه‌رمانده‌ى پێشووى فه‌یله‌قى قودسى ئێران ئاشكرا ده‌كات و ده‌ڵێت له‌دواى ریفراندۆم و رووداوه‌كانى 16ى ئۆكتۆبه‌ر په‌یوه‌ندییه‌كى به‌هێزى له‌گه‌ڵ كورد دروستكرد. هه‌روه‌ها ده‌ڵێت كه‌ ئێرانییه‌كان پێیانڕاگه‌یاندووه‌ ئه‌و دوو مووشه‌كه‌ى ئاراسته‌ى هه‌ولێر كران له‌لایه‌ن ئه‌وانه‌وه‌ نه‌بووه‌ و ده‌شڵێت "حكومه‌تى هه‌رێمى كوردستان ده‌زانێ كێ ئه‌و كاره‌ى كردووه‌".
 
رووداو: له‌ دوای ریفراندۆم و رووداوه‌كانی 16ی ئۆكتۆبه‌ر، نزیكبوونه‌وه‌یه‌ك له‌ نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان و ئێران هه‌بوو، تۆ ئاگاداری ئه‌مه‌ بووی؟
 
نازم ده‌باغ: به‌ڵێ من پێموایه‌ نزیكبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌م له‌گه‌ڵ براده‌رانی پارتی بوو، به‌تایبه‌تیش حاجی خۆی دانیشتنی تایبه‌تی كردووه‌، هه‌وڵدرا په‌یوه‌ندییه‌كان ئاسایی بكرێنه‌وه‌، چونكه‌ ئێران بڕوای به‌وه‌ نییه‌ دژایه‌تی گه‌لى كورد بكات. له‌ عێراقدا ئه‌وه‌ى زۆر گرنگه‌ هاوپه‌یمانیى كورد و شیعه‌یه‌، هاوپه‌یمانیى زۆرینه‌ى شیعه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێ هاوپه‌یمانی له‌گه‌ڵ زۆرینه‌ی كورد بكات كه‌ بریتین له‌ یه‌كێتی و پارتی، له‌گه‌ڵ به‌شێك له‌ سوننه‌، چونكه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و هاوپه‌یمانییه‌ نه‌بێ، ناتوانرێ هاوسه‌نگی له‌ عێراق بپارێزرێ.
 
رووداو: تۆ ئاگادارى ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ بوویت؟
 
نازم ده‌باغ: ئاگادار نیم كه‌ بڵێ وا ده‌چم بۆ ئه‌وێ. پێش نەخۆشکەوتنی مام جه‌لال ته‌یاره‌كه‌ی حاجی قاسم له‌ سلێمانی ده‌نیشته‌وه‌، به‌ڵام له‌ دوای نەخۆشکەوتنی مام جه‌لال، ته‌یاره‌كه‌ی له‌ هه‌ولێر ده‌نیشته‌وه‌.
 
رووداو: بۆچوونی حاجی قاسم له‌سه‌ر پارتی چی بوو؟
 
نازم ده‌باغ: هه‌میشه‌ بۆچوونی له‌سه‌ر هه‌موو لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان باش بووه‌ و به‌پێویستی زانیوه‌ حیزبه‌كان ته‌با بن. به‌تایبه‌تیش هه‌میشه‌ پێی باش بوو یه‌كێتی و پارتی په‌یوه‌ندییه‌كانیان باش بێ.
 
رووداو: بۆچوونى له‌سه‌ر مام جه‌لال چی بوو؟
 
نازم ده‌باغ: هه‌میشه‌ به‌ پیاوێكى مه‌رد و نیشتیمانپه‌روه‌ر و دڵسۆز و راستگۆ و به‌ وه‌فاى ده‌زانی. حاجى قاسم ده‌یگوت ئه‌و مام جه‌لاله‌م بۆیه‌ خۆشده‌وێ چونكه‌ له‌لاى ئه‌مریكییه‌كان تا سه‌ر ئێسقان به‌رگرى له‌ ئێرانییه‌كان ده‌كات، له‌لاى ئێمه‌ش تا سه‌ر ئێسقان به‌رگری له‌ ئه‌مریكییه‌كان ده‌كات. ده‌یگوت نه‌ك وه‌كو هه‌ندێك كه‌س، لاى من قسه‌ به‌ ئه‌مریكییه‌كان ده‌ڵێت و له‌لاى ئه‌وانیش قسه‌ به‌ ئێران ده‌ڵێت. 
 
رووداو: ئه‌ی بۆچوونی له‌سه‌ر مه‌سعود بارزانی چی بوو؟
 
نازم ده‌باغ: كاك مه‌سعودی به‌ پیاوێكی راستگۆ ده‌زانى. وه‌ك گوتم یه‌كێك بوو له‌و سه‌ركردانه‌ى به‌ كاریزماى ده‌زانى.
 
رووداو: ئه‌ى رای له‌سه‌ر نێچیرڤان بارزانى چى بوو؟
 
نازم ده‌باغ: كاك نێچیرڤانی خۆشده‌ویست.
 
رووداو: له‌ هیچ دانیشتنێكى قاسم سوله‌یمانی و نێچیرڤان بارزانیدا به‌شداربووى؟
 
نازم ده‌باغ: به‌ڵێ، له‌سه‌ر یه‌ك مێزیش نانمان خواردووه‌ له‌ ئێران. جاری وا هه‌بووه‌ كاك نێچیرڤان هاتووه‌ بۆ ئێران به‌ كاك عه‌بدوڵڵا ئاكره‌ییم گوتووه‌ بۆم روون بكه‌وه‌ وه‌كو سه‌رۆكی حكوومه‌ت هاتووه‌ یان جێگری سه‌رۆكی پارتی، ئه‌گه‌ر وه‌ك سه‌رۆكی حكومه‌ت هاتووه‌، پێشم نه‌ڵێى دێم بۆ كۆبوونه‌وه‌، چونكه‌ من نوێنه‌ری حكومه‌تم، به‌ڵام ئه‌گه‌ر وه‌ك پارتی هاتووه‌ بانگیشم بكات نایه‌م، چونكه‌ نامه‌وێ سبه‌ی شتێ له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌ ده‌ربچێ و بڵێن نازم بووه‌. من بۆ مام جه‌لالیش دانیشتن هه‌بووه‌ پێش ئه‌وه‌ی مام جه‌لال پێم بڵێ خۆم هه‌ستاوم رۆیشتووم، گوتوویه‌تی بۆ ده‌ڕۆی؟ گوتوومه‌ زۆر تایبه‌ته‌ به‌ خۆتان. حاجی قاسم و كاك نێچیرڤان و عادل عه‌بدولمه‌هدی دانیشتوون، منیش له‌وێ بووم، مۆڵه‌تم وه‌رگرتووه‌ و چوومه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌.
 
رووداو: به‌ كوژرانى حاجى قاسم، ده‌ستی ئێران له‌ عێراق كورت ده‌بێته‌وه‌، یان كوشتنی قاسم سوله‌یمانی و سه‌ركرده‌ی دیاری حه‌شدی شه‌عبی ئه‌بومه‌هدی موهه‌ندیس، زیاتر شیعه‌كانی عێراق له‌ ئێران نزیك ده‌كاته‌وه‌؟
 
نازم ده‌باغ: من به‌شبه‌حاڵی خۆم به‌ حاجی قاسم ناڵێم كوژراو، ده‌ڵێم شه‌هید، چونكه‌ پیاوێكی موجاهید بووه‌ بۆ وڵاته‌كه‌ی خۆی، ئه‌گه‌ر بڵێین كاریگه‌ری نییه‌ هه‌یه‌تی. چونكه‌ ئه‌م پیاوه‌ له‌ سه‌ره‌تای وه‌رگرتنى ئه‌ركه‌كه‌ى تا ئه‌و كاته‌ی شه‌هید بووه‌، ئاگاداری هه‌موو هه‌ڵسوكه‌وت و تێكه‌ڵاوییه‌ك و په‌یوه‌ندییه‌ك بووه‌ له‌گه‌ڵ سه‌ركرده‌كانى كورد، به‌تایبه‌تى له‌گه‌ڵ مام جه‌لال و كاك مه‌سعود، بۆیه‌ كابرایه‌كی دیكه‌ كه‌ دێته‌ جێگاكه‌ی ئه‌گه‌رچی ده‌گوترێ جێگر، به‌ڵام باوه‌ڕكه‌ من له‌ هیچ كۆبوونه‌وه‌یه‌ك له‌گه‌ڵ حاجی قاسم نه‌مبینیوه‌، شه‌خسی نایناسم و دانیشتنم له‌گه‌ڵی نه‌بووه‌.
 
رووداو: جێگره‌وه‌ی حاجی قاسم ده‌توانێ وه‌ك ئه‌و له‌ كورد نزیك بێ؟
 
نازم ده‌باغ: پێموایه‌ ئه‌گه‌ر بیه‌وێ ده‌توانێ، حاجی قاسم چۆن سه‌ره‌تا بوو به‌ خاوه‌نی ئه‌وه‌؟ خۆ سه‌ره‌تا كه‌سی نه‌ده‌ناسی. هه‌موو كه‌س بیه‌وێ ئیشی باش بكات، ده‌توانێ.
 
رووداو: بۆچوونێك هه‌یه‌ كه‌ قاسم سوله‌یمانی رۆڵی هه‌بووه‌ له‌ ره‌واندنه‌وه‌ی ئه‌و نیگه‌رانیانه‌ی جاروبار له‌ نێوان پارتی و یه‌كێتی دروست ده‌بوون، چونكه‌ به‌لای ئێرانه‌وه‌ كوردستانێكی سه‌قامگیر گرنگتر بووه‌ له‌ كوردستانێكی نائارام، به‌ڵام ئه‌و بۆچوونه‌ش هه‌یه‌ كه‌ ده‌ڵێت قاسم سوله‌یمانی هه‌رگیز له‌گه‌ڵ كوردستانێكی به‌هێزدا نه‌بووه‌، چونكه‌ ترسی هه‌بووه‌ له‌ جیابوونه‌وه‌ی كورد له‌ عێراق، كام بۆچوونه‌یان رێی تێده‌چێ‌ له‌ڕاستییه‌وه‌ نزیك بێ؟
 
نازم ده‌باغ: دوو شت هه‌یه‌، یه‌كه‌میان بڵێین ترسی نه‌بووبێ، ترسی هه‌بووه‌، بۆ؟ ئه‌وه‌تا نموونه‌ى ریفراندۆممان هه‌یه‌، له‌ ریفراندۆمیشدا زۆری ئاگاداركردینه‌وه‌ كه‌ نه‌یكه‌ین، به‌ڵام له‌ دوای ریفراندۆمیش باشترین په‌یوه‌ندی دروست كرد.
 
رووداو: كه‌واته‌ قاسم سوله‌یمانی ترسی جیابوونه‌وه‌ی كوردستانی له‌ عێراق هه‌بوو؟
 
نازم ده‌باغ: بڵێین ترسی نه‌بووه‌ هه‌یبووه‌، به‌ڵام هه‌میشه‌ ئه‌و رۆڵه‌شی هه‌بووه‌ كه‌ ئه‌و نیگه‌رانیانه‌ی دروست بووه‌، چ له‌لایه‌ن یه‌كێتی و پارتی و هه‌تا حیزبه‌كانی دیكه‌ له‌ بابه‌تی یه‌كگرتووی ئیسلامی، كۆمه‌ڵی ئیسلامی، حیزبی سۆشیالیست و بزووتنه‌وه‌ی ئیسلامی. ته‌نانه‌ت له‌مدواییه‌ گۆڕانیش، له‌گه‌ڵ هه‌مووان ئه‌و هه‌وڵه‌ی هه‌بووه‌. له‌سه‌ر ئه‌و مه‌بده‌ئه‌ی كه‌ كوردستانێكی سه‌قامگیر بۆ ئێران دراوسێیه‌كی باش ده‌بێ.
 
رووداو: واته‌ ئه‌و له‌گه‌ڵ كوردستانێكى به‌هێزدا بوو؟
 
نازم ده‌باغ: دوو به‌هێز هه‌یه‌، ئه‌و به‌هێزییه‌ى رامانده‌كێشێ بۆ ریفراندۆم، یان ئه‌و به‌هێزییه‌ی رامانده‌كێشێ بۆ پارێزگاری له‌و ئه‌زموونه‌ى هه‌مانه‌. حه‌ز ده‌كه‌م بۆ مێژوو شتێكت پێ بڵێم، ئه‌و سیسته‌مه‌ی كه‌ ئێستا له‌ هه‌رێمی كوردستان هه‌یه‌ و پێیده‌گوترێ فیدراڵیزم، له‌ تاران داڕێژراوه‌. ئه‌و حاجی قاسمه‌ دایڕشت و به‌ پشتیوانیی ئه‌و بوو. له‌ كۆبوونه‌وه‌ی یه‌كه‌م من به‌شدار بووم، مام جه‌لال بوو له‌گه‌ڵ سەید محەممەد باقر حه‌كیم. بۆ كوردی سووریاش من نوێنه‌ری یه‌كێتی بووم له‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌ كه‌ په‌كه‌كه‌ و پارتیشی تێدا بوو، عه‌بدولحه‌كیم به‌شار و ساڵح موسلیمیش هاتن بۆ تاران، چ به‌رنامه‌یه‌كیان بۆ به‌ره‌ی كوردستانی له‌ عێراق دانا هه‌مان به‌رنامه‌یان بۆ سووریاش دانا، به‌داخه‌وه‌ تێكچوو.
 
رووداو: ئێران بۆ به‌رنامه‌ بۆ باشوور و رۆژئاوا داده‌نێ، بۆ به‌رنامه‌یه‌كی هاوشێوه‌ی ئه‌وه‌ بۆ رۆژهه‌ڵاتی كوردستان دانانێ؟
 
نازم ده‌باغ: وه‌ڵامى ئه‌و پرسیاره‌ جارێ له‌لاى ئێمه‌ نییه‌. به‌س ئه‌وه‌نده‌ ده‌توانم بڵێم كه‌ ته‌جروبه‌ی حاجی قاسمیش ئه‌وه‌ی سه‌لماند، له‌ ئێران ئێرانچێتی هه‌یه‌، واته‌ كوردێك یان بلوجێك یان عه‌ره‌بێك یان ئازه‌رییه‌ك ئه‌وه‌نده‌ی ئێرانچێتى ده‌كات ئه‌وه‌نده‌ بیر له‌ جیابوونه‌وه‌ ناكاته‌وه‌، كوردیش وایه‌.
 
من رێزم بۆ هه‌موو براده‌رانی كوردی ئێران هه‌یه‌، به‌ڵام حزووریان به‌و ئه‌ندازه‌یه‌ نییه‌، چونكه‌ تۆ ده‌بێ خۆت فه‌رز بكه‌ی، ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ت كرد دوژمن ناتوانێ فه‌رامۆشت بكات، بۆ نموونه‌ په‌یه‌ده‌ له‌ سووریا به‌م سیاسه‌ته‌ ناوچه‌كانی كوردستانیان پاراست له‌ تیرۆر، مه‌وقیعێكی جوگرافیی سیاسییان دروستكرد، خه‌ڵك ناتوانێ فه‌رامۆشیان بكات. ئه‌وانه‌ى رۆژهه‌ڵات تا ئێستا نه‌یانتوانیوه‌ یه‌كگرتوو بن. بۆ نموونه‌ حیزبى دیموكرات له‌ جیاتى ئه‌وه‌ى وه‌ك خۆى مابایه‌وه‌، ئێستا بووه‌ته‌ سێ حیزب.
 
رووداو: ده‌گوترێ‌ زۆرجار مام جه‌لال و كاك مه‌سعود به‌ قاسم سوله‌یمانییان گوتووه‌ "نا"، ئه‌و قبوڵی كردووه‌، له‌به‌رچی قبوڵی ده‌كرد، چونكه‌ ئه‌وانه‌ی به‌ قاسم سوله‌یمانییان ده‌گوت "نا"؟ زۆرجار چاره‌نووسێكی خراپ چاوه‌ڕێی ده‌كردن..
 
نازم ده‌باغ: حاجی قاسم پیاوێكی موئه‌ده‌ب بوو، له‌ زۆر كۆبوونه‌وه‌ دانیشتووه‌ چ به‌ ته‌نیا چ  له‌گه‌ڵ شانده‌كانی حكومه‌ت، گوێگر بوو، قسه‌كانی كۆده‌كرده‌وه‌، بۆچوونێكى ده‌دا، ده‌تتوانی بۆچوونه‌كه‌ى راسته‌وخۆ وه‌ربگری، چونكه‌ له‌ هه‌مووى تێده‌گه‌یشت. به‌ كورتی و پوختی قسه‌ی ده‌كرد، له‌ هه‌مانكاتیش بۆ نموونه‌ بۆ مه‌سه‌له‌ى ریفراندۆم، من خۆم گوێم له‌ حاجى قاسم بوو گوتى من گله‌یی له‌ كاك مه‌سعود ناكه‌م بۆ ریفراندۆم، پێمگوت: مه‌یكه‌. گوتی: ده‌یكه‌م. گوتمان زه‌ره‌ر ده‌كه‌ی. گوتی: با بیكه‌م، كه‌واته‌ ئه‌وه‌ یه‌ك له‌ (نا)یه‌كان بوو، به‌ڵام باسى خه‌ڵكی دیكه‌ی  كرد كه‌ به‌ڵێنیان پێدابوو به‌شدارى له‌ ریفراندۆم نه‌كه‌ن و كه‌چى كردیشیان.
 
رووداو: باسی نامه‌یه‌كی قاسم سوله‌یمانی ده‌كرێ كه‌ كاتى خۆى بۆ مام جه‌لال و كاك مه‌سعودی ناردووه‌، گوتوویه‌تی ئه‌گه‌ر بتانه‌وێ نووری مالیكی لابده‌ن لێتان قبوڵ ناكه‌م..
 
نازم ده‌باغ: دوو نامه‌ بوون. یه‌كێك بۆ مام جه‌لال و یه‌كێكیش بۆ كاك مه‌سعود. هه‌ردوو نامه‌كه‌ من گه‌یاندمن. كه‌ نامه‌كه‌م دایه‌ مام جه‌لال، گوتی نازم هه‌ر خۆشت بیبه‌ بۆ كاك مه‌سعود.
 
رووداو:  نامه‌كه‌ چى تێدابوو؟
 
نازم ده‌باغ: هیچ هه‌ڕه‌شه‌یه‌كى تێدا نه‌بوو. نه‌خشه‌ڕێگه‌ى تێدا بوو، قسه‌كه‌ی وابوو گوتی ئه‌گه‌ر مالیكیش بگۆڕن به‌ ساڵێكی دیكه‌ حكومه‌تتان بۆ پێكنایه‌ت. ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌ی موقته‌دا سه‌در و كاك نێچیرڤان بارزانى له‌ تارانه‌وه‌ موقته‌دا سه‌دری هێنایه‌ هه‌ولێر، ئه‌و رۆژه‌ له‌ مه‌كته‌بی سیاسی له‌ هه‌ولێر مام جه‌لال و موقته‌دا و كاك مه‌سعود له‌وێ دانیشتبوون، بڕیار درا متمانه‌ له‌ مالیكی وه‌ربگیرێته‌وه‌، له‌ سه‌ره‌تاوه‌ تا كۆتایی له‌وێ بووم.
 
رووداو: هه‌ندێك له‌ شرۆڤه‌كاران (ئیسماعیل قائانی) به‌ مه‌ترسی ده‌زانن بۆ كورد، چونكه‌ په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ كورد نییه‌، ره‌نگه‌ وه‌كو قاسم سوله‌یمانیش نه‌بێ‌ كه‌ له‌ زۆر وێستگه‌دا له‌ كوردی قبوڵ كردووه‌، تۆ له‌و باوه‌ڕه‌دای به‌و رادده‌یه‌ توند بێ‌؟
 
نازم ده‌باغ: به‌ دڵنیاییه‌وه‌ كاك نێچیرڤان بۆ ده‌توانێ ببێته‌ جێگری كاك مه‌سعود! ئه‌و كابرایه‌ش كه‌ جێگری حاجی قاسمه‌ حه‌تمه‌ن ده‌بێ لێی راببینرێ. ئه‌و ئه‌رشیفه‌ی كه‌ حاجی ئاماده‌ی ده‌كات له‌ جێگره‌وه‌ ده‌چێ بۆ كه‌ناڵه‌كانی دیكه‌ى ئێران. نامه‌كان كه‌ له‌ فه‌رمانده‌ی قودس چووه‌ بۆ ده‌وڵه‌ت به‌ ئیمزای قائانی بووه‌.
 
دواتر بۆ به‌ مه‌ترسی بزانرێ! من یه‌ك شت ده‌ڵێم و به‌رپرسم له‌و قسه‌یه‌، به‌و ئه‌زموونه‌ى كه‌ چه‌ند ساڵه‌ له‌ ئێران هه‌مه‌، هه‌موو ئه‌وانه‌ی له‌ ده‌وروبه‌ری حاجین، پیاوی راستگۆن و رێزی تایبه‌تیان بۆ كورد هه‌بووه‌. بۆیه‌ ده‌بێ ئه‌میش وابێ، چونكه‌ كورد فاكته‌رێكه‌ ناتوانی ده‌ستبه‌رداری بی، ده‌بێ له‌گه‌ڵی بی.
 
رووداو: رایه‌ك هه‌یه‌ كه‌ ئه‌وه‌ی هه‌رێمی كوردستان له‌ به‌غدا به‌ده‌ستی ده‌هات له‌ رێگه‌ی قاسم سوله‌یمانی بوو، ئایا به‌ نه‌مانی قاسم سوله‌یمانی، كورد ده‌توانێ‌ وه‌كو جاران خاڵ له‌ به‌غدا وه‌ربگرێ‌؟
 
نازم ده‌باغ:  هه‌مووی له‌ رێگه‌ى ئه‌و نه‌بووه‌، به‌ڵام به‌ پشتیوانیی ئه‌و بووه‌، به‌ پشتیوانى وڵاتانی دیكه‌ بووه‌. له‌ هه‌مووی گرنگتر ئه‌م ئه‌زموونه‌ى هه‌رێمی كوردستانه‌. له‌وه‌ش گرنگتر ته‌نیا شتێك كه‌ ده‌توانێ پارێزگاری له‌ ده‌ستكه‌وته‌كانی كورد بكات یه‌كبوونی نێوماڵى كورده‌.
 
رووداو: هه‌م به‌رپرسانی سوپا و ده‌وڵه‌ت، هه‌م رۆژنامه‌كانی ئێران ته‌نیا باسیان له‌ مووشه‌كبارانكردنی بنكه‌ی عه‌ین ئه‌سه‌د كرد، باسیان له‌و دوو مووشه‌كه‌ی هه‌ولێر نه‌كرد، تۆ له‌وباره‌یه‌وه‌ هیچ قسه‌یه‌كت له‌گه‌ڵ لایه‌نی ئێرانی كرد كه‌ ئامانجیان له‌و دوو مووشه‌كه‌ی هه‌ولێر چی بووه‌؟
 
نازم ده‌باغ: ئه‌وه‌ی به‌ من راگه‌یه‌نراوه‌ و له‌ رۆژی یه‌كه‌م په‌یامیشم بۆ حكومه‌ت نارد، به‌ منیان گوت و ناوی به‌رپرسه‌كه‌شم هێناوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی بزانن كێیه‌. گوتیان ئه‌و مووشه‌كانه‌ی بۆ هه‌ولێر هاتوون مووشه‌كی ئێمه‌ نین، سوپا ده‌ڵێ هیچى هى ئێمه‌ نییه‌. لای حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان دیاره‌ كێ ئه‌و كاره‌ى كردووه‌.
 
رووداو: هه‌ندێك له‌ شرۆڤه‌كاران وای لێكده‌ده‌نه‌وه‌ كه‌ ئه‌و دوو مووشه‌كه‌ په‌یامێك بووه‌ بۆ هه‌رێمی كوردستان كه‌ ئه‌گه‌ر بچنه‌ به‌ره‌ی ئه‌مریكا ئه‌وه‌ ئێوه‌ش پارێزراو نابن..
 
نازم ده‌باغ: ئێران خۆی په‌یامی بۆ ئێمه‌ ناردووه‌ كه‌ عێراق به‌ هه‌رێمیشه‌وه‌، یه‌كه‌یه‌كی سیاسی و جوگرافی و نیزامییه‌، جیاوازیى نێوان هه‌ولێر و به‌غدا و عه‌ین ئه‌سه‌د نییه‌. بڕیاری په‌رله‌مان هه‌موو عێراق به‌ كوردستانیشه‌وه‌ ده‌گرێته‌وه‌.
 
من ناچارم، وه‌ك نوێنه‌ری حكومه‌تی هه‌رێم حیساب بۆ په‌یامه‌كه‌ بكه‌م. شاره‌زاییم له‌سه‌ر توانای مووشه‌كه‌كانی ئێران نییه‌. مووشه‌كه‌كانی هه‌م له‌ ئارامكۆ، هه‌م له‌ فڕۆكه‌ بێ فڕۆكه‌وانه‌كان كه‌ خستیان، هه‌تا ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ عه‌ین ئه‌سه‌دیان داوه‌، روونه‌ ناكرێ مووشه‌كێك ئه‌وه‌نده‌ دوور له‌ ئامانجه‌كه‌ى بكه‌وێته‌ خواره‌وه‌. یان دوو مووشه‌كه‌ یه‌كێكیان نه‌ته‌قێ، شتی وا ده‌بێ؟! ئه‌گه‌ر بۆ تۆقاندنیش بێ ئه‌وه‌ شتێكی دیكه‌یه‌، چونكه‌ سیاسه‌ت دایك و باوكی نییه‌.
 
رووداو: له‌دوای كوژرانی قاسم سوله‌یمانی، میدیای ئێرانی هێرشی توندی كرده‌ سه‌ر هه‌رێمی كوردستان، رۆژنامه‌ی كه‌یهان هه‌واڵێكی له‌باره‌ی په‌یوه‌ندییه‌ ته‌له‌فۆنییه‌كه‌ی نێوان مه‌سروور بارزانی و مایك پۆمپه‌یۆ بڵاوكرده‌وه‌، دواتریش حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان هه‌واڵه‌كه‌ی ره‌تكرده‌وه‌، میدیای ئێرانی بۆچی هه‌رێمی كوردستان به‌ ئامانج ده‌گرێ‌؟
 
نازم ده‌باغ: به‌داخه‌وه‌ من ده‌ڵێم به‌رپرسانی حكومه‌تی هه‌رێمى كوردستان و لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان زۆر به‌ دره‌نگ هاتنه‌ ده‌نگ، ئه‌وه‌ی بۆ ئه‌و له‌ ئێران كرا، بۆ ئیمام خومه‌ینیش نه‌كرا، چونكه‌ حاجی قاسم ببووه‌ ره‌مزێك بۆ ئه‌و ئێرانییه‌ پاكه‌ی له‌ ده‌ره‌وه‌ی سنوور به‌رگریی له‌ ئێران ده‌كرد. دووه‌م كه‌سێكى گه‌نده‌ڵ نه‌بووه‌، سه‌روه‌تی كۆنه‌كردووه‌ته‌وه‌. خاڵێكی دیكه‌ش كه‌ گرنگه‌، حاجی قاسم له‌ هیچ كێشه‌یه‌كی ناو ئێران تێوه‌نه‌گلاوه‌، دژی ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی نه‌بووه‌. چونكه‌ ئیشه‌كه‌ی ئه‌و له‌ ده‌ره‌وه‌ی سنوور بووه‌.
 
رووداو: كه‌واته‌ هۆكاری هێرشی میدیای ئێرانی ئه‌وه‌ بوو كه‌ هه‌رێمى كوردستان هاوسۆز نه‌بوو؟
 
نازم ده‌باغ: هه‌ڵوێسته‌كه‌ی كه‌م بوو. پێموایه‌ هه‌رێمى كوردستان غه‌دری له‌ قاسم سوله‌یمانی كرد. جا حه‌ز ده‌كه‌ی كاك مه‌سعود، كاك مه‌سروور و كاك قوباد لێره‌ گوێیان لێبێ، بۆچی؟ بۆ نموونه‌ له‌ نامه‌ی یه‌كێك له‌ به‌رپرسه‌كاندا ده‌ڵێ حاجى قاسم له‌ رووداوێكدا بووه‌ قوربانی. ئێ ئه‌گه‌ر حاجی قاسم له‌ رێگای سه‌فه‌ر و گه‌ڕانیش ئۆتۆمبێله‌كه‌ى وه‌رگەڕابا! نابێ وا بنووسى. به‌داخه‌وه‌، كاك مه‌سعود و كاك مه‌سروور هه‌ر قسه‌یان نییه‌ و په‌یامیان نییه‌ تا ئێستا، نه‌شمبیستووه‌ په‌یامیان ناردبێ، ئینشائه‌ڵڵا قسه‌كه‌م وا نه‌بێ.
 
رووداو: قاسم سوله‌یمانی به‌ ئه‌ندازیاری ئه‌و رێككه‌وتنه‌ی نێوان حیزبی دیموكرات و كۆمه‌ڵه‌كان داده‌نرێ‌ كه‌ ئه‌وان كێشه‌ بۆ ئێران دروست نه‌كه‌ن و ئێرانیش كاری به‌وان نه‌بێ‌ له‌ هه‌رێمی كوردستان، ته‌نانه‌ت خۆت له‌ هه‌ڤپه‌یڤینه‌كه‌ی (همشهری جوان) ئاماژه‌ت به‌وه‌دابوو كه‌ سوله‌یمانی بووه‌ هۆی سه‌رگرتنی ئه‌و رێككه‌وتنه‌، به‌ نه‌مانی قاسم سوله‌یمانی چاره‌نووسی ئه‌و رێككه‌وتنه‌ چی ده‌بێ‌؟
 
نازم ده‌باغ: له‌ سه‌ره‌تای دروستبوونی په‌یوه‌ندی یه‌كێتی و ئێران له‌ ساڵی 1985 ، له‌ زۆربه‌ی دانیشتنه‌كانی نێوان كۆماری ئیسلامی و یه‌كێتی به‌شداربووم. یه‌كێتى له‌گه‌ڵ ئێران رێككه‌وتووه‌ كه‌ هێزه‌ كوردییه‌كان له‌ ناوچه‌كه‌ی ئێمه‌ن، حكومه‌تى عێراق ئه‌وانى هێناوه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی دوژمنی كورد هێناونى، ناكرێ ده‌ریانبكه‌ین، بۆیه‌ وه‌ك میوان وه‌ریانده‌گرین، به‌ڵام ده‌بێ رێككه‌وتنێك بكرێ نه‌ ئێوه‌ له‌ ناوچه‌ی ئێمه‌ په‌لاماریان بده‌ن نه‌ ئه‌وانیش له‌ ناوچه‌ی ئێمه‌ په‌لاماری ئێوه‌ بده‌ن، ئه‌م رێككه‌وتنه‌ كرا. ئه‌وه‌ی سه‌ركێشی كرد موجاهیدینی خه‌لق بوو كه‌ له‌ گوندى سه‌فره‌ و زه‌روون بوون. چوومه‌ لایان و قسه‌م له‌گه‌ڵ كردن زۆر بێمنه‌ت قسه‌یان كرد، منیش هۆشداریم دانێ و گوتم ده‌بێ له‌ ماوه‌ى 24 سه‌عات ئێره‌ جێبهڵێن. كه‌ رۆیشتن هه‌موو باره‌گاكانیان ته‌قانده‌وه‌، ته‌نانه‌ت چه‌ندین به‌یاننامه‌یان له‌ پاریس له‌دژى من ده‌ركرد. كه‌ چوومه‌ پاریس و داواى مافى په‌نابه‌ریم كرد، به‌ هه‌فته‌یه‌ك وه‌رمگرت، چونكه‌ پێویستم به‌ ئیسپات نه‌بوو، بوو به‌ خێر بۆ من، دوای ئه‌وه‌ چه‌ندینجار شه‌ڕ بوو له‌ نێوان لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان. ئاخر شت له‌ ناوچه‌ی جاسووسان بوو. له‌وێش ئه‌و شه‌ره‌فه‌م هه‌بوو وه‌ك ناوبژیوانێك، رێككه‌وتنه‌كه‌ كرا. ئه‌و رێككه‌وتنه‌ش به‌ پشتیوانی حاجی قاسم بوو.
 
رووداو: دواى نه‌مانى قاسم سوله‌یمانى رێككه‌وتنى نێوان ئێران و حیزبه‌كانى رۆژهه‌ڵات به‌رده‌وام ده‌بێ؟
 
نازم ده‌باغ: ئێران موئه‌سه‌سه‌یه‌، واته‌ حاجی قاسم تاكێك نییه‌ بێت ئه‌مه‌ بكات له‌ پێناوی وڵاته‌كه‌ی، به‌ڵام وه‌ك ئامرازێكه‌ له‌ بواری جێبه‌جێكردن. چه‌ندینجار له‌ به‌رپرسی باڵا گوێم لێبووه‌ كه‌ ده‌ڵێ سیاسه‌تی ئێمه‌ بۆ ده‌ره‌وه‌ی ئێران، ئێمه‌ به‌رنامه‌كه‌ى داده‌ڕێژین، به‌ڵام جێبه‌جێكار حاجى قاسمه‌. خۆشی ئه‌ندام بوو له‌و شوێنه‌ی بڕیاری لێ داده‌ڕێژرا.

بەشی یەكەم // رووداو – هەولێر //    21 ساڵە وەك نوێنەری حیزب و پاشان نوێنەری حكومەت لە ئێرانە. خۆی دەڵێت زۆر جێی متمانەی قاسم سولەیمانی بووە، بۆ ئەمەش بەسەرهاتێك دەگێڕێتەوە و دەڵێت رۆژێكیان پێكەوە بوونە، قاسم سولەیمانی ژانەسەری گرتووە، داوای حەبێكی لێكردووە، ئەویش پێیگوتووە دەكرێ من پێش تۆ حەبەكە بخۆم؟

 

نازم دەباغ، نوێنەری حكومەتی هەرێمی كوردستان لە هەڤپەیڤینێكی درێژدا لەگەڵ (رووداو) باسی پەیوەندیی خۆی و قاسم سولەیمانی، هەروەها پەیوەندی سەركردایەتیی كورد و ئەو جەنەراڵە و چەند وێستگەیەكی ژیانی ئەو دەكات.

 

رووداو: لە سەرەتای شەڕی داعش، بەیانییەكی زوو لەگەڵ مەلابانگدان خەبەرت دەكەنەوە بۆ بەشداری لە كۆبوونەوەیەكی گرنگی ئێرانییەكان كە قاسم سولەیمانیش بەشدار بوو، لەوێ‌ حاجی قاسم باسی توانای پێشمەرگەی كردبوو، دەكرێ‌ لەو كۆبوونەوە گرنگەوە دەست بە هەڤپەیڤینەكەمان بكەین، ناوەڕۆكەكەی چی بوو؟

 

نازم دەباغ: پێموایە هەڵەیەك هەیە، حاجی قاسم لە كۆبوونەوەكە نەبوو، بەڵكو موحسین رەزایی بوو كە سەرۆكی شوورای دیاریكردنی بەرژوەندییەكانی نیزامە. لە نووسینگەی رەهبەرەوە هاتبوو، ئەمە مێژووە بۆیە دەیڵێم. دیاربوو كە بەدوایدا ناردم كۆمەڵێ خەڵكی لێبوو، گوتی من لە نووسینگەی رەهبەرەوە دێم و سڵاوی بۆ یەكێتی و تاڵەبانی هەیە، ئەوكاتە مام جەلال نەخۆش بوو. 

 

گوتی باسی دۆخی عێراق و هەرێمی كوردستان و داعشمان لە هەولێر و موسڵ كردووە، رەهبەر پێی خۆش بووە راوێژێكمان هەبێ لەگەڵ ئێوە. دیارە لەوبارەیەوە كۆمەڵێك قسە كرا، بۆچوونی جیاواز هەبوو، كەسانێكی بەهێز و بەتوانا هەبوون لەگەڵ ئەو بۆچوونەدا بوون كە پارێزگاری لە هەرێمی كوردستان بكرێ، نامەوێ ناوی ئەو كەسانە بهێنم و لەناو ئەو كەسانەدا تەنیا من كورد بووم. 

 

رووداو: وەكو نوێنەری حكومەت بەشدار بووی؟

 

نازم دەباغ: من ئەگەر درۆت لەگەڵ نەكەم وەك نوێنەری مام جەلال و یەكێتی لە كۆبوونەوەكەدا بەشدار بووم. هەموو ئەو كەسانەی لە كۆبوونەوەكەدا بوون پلە باڵا بوون، لەوێ رای جیاجیا هەبوو لەسەر هەرێمی كوردستان و هەڵوێستەكانی، بەڵام كەسانێكی بە دەسەڵات بۆچوونیان وابوو كە لە هەولێر و دەرەوەی هەولێر دەبێ شەڕی داعش بكەین و هەرێمی كوردستان بپارێزین، چونكە لە بەرژەوەندی خۆماندایە، هەر ئەوەشیان كرد.

 

رووداو: هاوكارییەكانی ئێران لە رووی چەك و تەقەمەنییەوە بۆ هەرێمی كوردستان لە شەڕی داعش پەیوەندی بەو كۆبوونەوەیەی ئێوە هەبوو؟

 

نازم دەباغ: بەشێكی، چونكە لە هەرێمی كوردستانیشەوە بەرپرسی باڵای هەرێمی كوردستان ئەو شەوە پەیوەندییان كرد، ئەو بەرپرسانە تەلەفۆنیان بۆ من كرد كە بارودۆخەكە بەكوێ گەیشتووە. من لە كۆبوونەوەكە  قسەیەكم كرد، بەڵام بە جۆرێك دیكە قسەكەی من بڵاوكرایەوە. گوایە من گوتوومە ئەگەر پارێزگاری لە هەرێمی كوردستان نەكەن، تەورێز دەبێت بە ئۆردوگایەكی گەورە بۆ ئاوارەكانی كورد، بەڵام گوتم بە دڵنیاییەوە جارێكی دیكە بۆی هەیە گەلی كورد تووشی كۆڕەو ببێ، چونكە پلانەكە گەورە بوو، بۆ تێكدانی ئەزموونی هەرێمی كوردستان بوو. بۆ دەركردنی سەركردایەتی سیاسی كورد و تێكدانی ئەم تەجروبەیە بوو.

 

رووداو: بۆچی هەرێمی كوردستان بەلای ئێرانەوە ئەوەندە گرنگە و دەیەوێ پارێزراو بێ؟

 

نازم دەباغ: من ناتوانم بەناوی ئێرانەوە قسە بكەم، بەڵام دەتوانم تێگەیشتنی خۆم بۆ هەڵوێستی ئێران بەرامبەر بە هەرێمی كوردستان دەربڕم، من وای دەخوێنمەوە ئێران كورد بە پارسەنگ و هاوسەنگێكی باش دادەنێ بۆ راگرتنی هاوسەنگی لەگەڵ شیعە و سوننە، چونكە كورد سوننەیە و ئەگەر سوننەی كورد و سوننەی عەرەب یەكبگرن واتە دەبێتە زۆرینە.

 

رووداو: چەند جار لەگەڵ قاسم سولەیمانی دانیشتووی؟ 

 

نازم دەباغ: حیساب ناكرێ، چونكە زەمانی رەوانشاد مام جەلال جاری وا هەبووە هەفتەی دوو سێ جار لە نێوانیاندا هاتوچۆم كردووە. جاری واش هەبووە مانگی چەند جارێك، جاری واش هەبووە دوو مانگ جارێك.

 

رووداو: بیرتە یەكەمجار كەی ئەوت بینی؟ باسی چیتان كرد؟

 

نازم دەباغ: یەكەمجار كە بینیم دوای راپەڕین بوو لە ساڵی 1991 ، بەناوی بەرەی كوردستانی ئەو سەردەمە خوالێخۆشبوو كاك سامی عەبدلڕەحمان، كاك قادر قادر، كاك ئەمیر هەبوو، وەزیری پیشەسازی لە كابینەی یەكەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان، منیش بەناوی نوێنەرایەتی یەكێتی و مام جەلال لەگەڵ ئەو شاندە بووم، لە تاران بینیمان.

 

رووداو: باسی چیتان كرد؟

 

نازم دەباغ: باسی ئەو شتانەمان كرد كە كورد پێویستی بوو، ئەو كاتە یەكێك لە كێشە گەورەكانمان سووتەمەنی بوو، دەمانویست ئێران هاوكاریمان بكات، هاوكاریش بوون.

 

رووداو: قەت لە كوردستان لەگەڵ حاجی قاسم دانیشتووی؟

 

نازم دەباغ: بەڵێ زۆر جار. من هەماهەنگیم كردووە، بەشداریم كردووە لەو كۆبوونەوانەی كە مام جەلال و كاك نێچیرڤان و عادل عەبدولمەهدی هەرسێ پێكەوە چوونە شوێنێك، ئەویش لە تارانەوە هات.

 

رووداو: ئەمە ساڵی چەند بوو؟

 

نازم دەباغ: ساڵەكەم بەتەواوی لەبیر نییە، بەڵام ئەوكاتە مام جەلال تازە ببووە سەرۆككۆماری عێراق. ئیدی بە هەلیكۆپتەر هاتین بۆ ئەو شوێنە، بەڵام دواتر هەواكە ناخۆش بوو توانای بینین كەم بوو، بۆیە بە ئۆتۆمبێل گەڕاینەوە كرماشان و لەوێشەوە بۆ تاران. چەند جارێكی دیكەش هەر لەناو كوردستان كۆبووینەتەوە، یەكەمجار لە كوردستان لە مەسیف سەلاحەددین لەگەڵ حاجی قاسم كۆبوومەتەوە.

 

رووداو:  قەت نانتان پێكەوە خواردووە؟

 

نازم دەباغ: نانی بەیانیمان زۆر پێكەوە خواردووە، یەكێك لە سیفەتەكانی ئەوە بوو كە كاری گرنگی هەبووایە، خۆ تۆ رۆژنامەی هەمشەهریت بینی؟ ئەوەی لەسەر ئەو پیاوە گوتوومە كەمە، بۆنموونە جاری وا هەبووە 11 و 12ی شەو تەلەفۆنم بۆ كردووە بۆ ماڵەوە، وەڵامی داومەتەوە.

 

رووداو: پەیوەندیتان ئەوەندە بەهێز بوو؟

 

نازم دەباغ: بەهۆی مام جەلالەوە بوو، چونكە ئەو پێگەیەی هەمبوو، لەبەر ئەوە بوو كە نوێنەری مام جەلال بووم، بەڵام خۆم توانیومە پارێزگاری لێ بكەم. جا بۆ نانی بەیانیان تەلەفۆنم بۆ كردووە گوتوویەتی سەعات  6:30 وەرە فڵان شوێن نانی بەیانی پێكەوە بخۆین.

 

رووداو: زۆرتر لە كوێ‌ نانی بەیانیتان دەخوارد؟

 

نازم دەباغ: زۆرتر لە شوێنی كارەكانی، كە چەند شوێنێكی هەبوو تایبەت.

 

رووداو: ئەی لە شوێنی كارەكەی تۆ؟

 

نازم دەباغ: لە شوێنی كاری من نانمان پێكەوە نەخواردووە، بەڵام رێككەوتووە ماڵەكەیان لە شوێنێك بوو لەسەر رێگایەك، گوتوویەتی وەرە فڵان شوێن راوەستە، لەگەڵ خۆی و شۆفێرەكەی، ئەو كوڕەی لەگەڵی شەهید بوو (جەعفەری)، هاتووەتە خوار و هاتووەتە ناو سەیارەكەی من، چونكە من شۆفێرم لەگەڵ نەبوو، قسەكانی لەناو سەیارەكەی من كردووە و دواتر چووەتەوە ناو سەیارەكەی خۆی. هەتا جارێ پێمگوت حاجی ئومێدەكەم ئەمە دووبارە نەبێتەوە. گوتی بۆ؟ گوتم خوانەخواستە ئەگەر شتێك بقەومێ تەنیا من مەوعیدەكەی تۆم لەم شوێنە زانیوە، لەبەر ئەوە بۆ جارێكی دیكە ئاوابێ نایەم. هەر كاتێكیش مەوعیدی دانابێ‌، ئەو پێش من گەیشتووەتە شوێنەكە. ئەگەریش دواكەوتبێ تەلەفۆنم بۆ كراوە گوتوویانە (10) خولەك خۆت دوابخە، چونكە لەوێ نییە.

 

رووداو: چ سیفەتێكی قاسم سولەیمانیت بەدڵ نەبوو؟

 

نازم دەباغ: تەمەننا دەكەم هەموو سەركردەیەك وەك ئەو بێ.

 

رووداو: قەت چوویت بۆ ماڵەكەی یان هاتووە بۆ ماڵەكەت؟

 

نازم دەباغ: نەخێر، من بڕوام بە قسەیەكی سوڵتان سولەیمان هەیە كە لە زنحیرەی حەریمی سوڵتان زاواكەی دەكات بە سەرۆكوەزیران و مۆرەكەی دەداتێ‌ و سوپاسی دەكات. ئەوەشی پێدەڵێ چەند لە گەورە پیاو نزیك ببیتەوە، ئەوەندەش لە مەرگ نزیك دەبیتەوە.

 

رووداو: لە روانگەی قسەكەی خۆتەوە، كەواتە بە نزیكیی تۆ لە قاسم سولەیمانی ئەگەری مردنت زیاتر بووە؟

 

نازم دەباغ: بەڵێ بەس نەترساوم، بۆ نموونە ئەوەتا ئەبومەهدی موهەندیس لە قاسم سولەیمانی نزیك بوو چی بەسەرهات؟ من بە فڕۆكەی تایبەت لەگەڵی هاتووم بۆ هەولێر و سلێمانی. بە ئۆتۆمبێل لە پاوەوە چووین بۆ كرماشان و مەریوان. لەگەڵی هاتووم بۆ قەڵاچوالان.

 

رووداو: بۆ دڵنیایی تۆی لەگەڵ خۆی دەگێڕا؟

 

نازم دەباغ: مام جەلال دەیگوت جێی مەهێڵە، چونكە كە تۆ پێیدەڵێی وەرە، دەبێ دڵنیای بكەیەوە و لەگەڵی بی، كاتێك پیاوێكی وا بانگ دەكەی، قەناعەت بكە سەری ئێشاوە حەبی لە من وەرگرتووە. بە ترسەوە پێمگوتووە ناكرێ خۆم سەرەتا حەبەكە بخۆم؟ گوتی عەیبە ئەو قسەیە چییە دەیكەی، چونكە پیاوێكی وا گەورە كێ ناڵێ تۆ حەبێكی بدەیە نامرێ. متمانەی زۆر بە من هەبوو.

 

رووداو: لە هەڤپەیڤینێكدا لەگەڵ گۆڤاری (همشهری جوان) رۆژنامەنووسە ئێرانییەكە دەڵێت، بۆ ئەوەی باشتر حاجی قاسم بناسین، چووین بۆ لای نازم دەباغ! ئەمە هەر موجامەلە بوو، یان بەڕاستی وایە و تۆ بانكی زانیاری بوویت لەبارەی حاجی قاسمەوە؟

 

نازم دەباغ: نە ئەو پێویستی بە موجامەلەیە، نە منیش دەیكەم، ئەو سوور بووە لەسەر ئەوەی من قسەی بۆ بكەم. بایی خۆم زانیاریم لەسەر حاجی قاسم هەیە لە شێوەی كاركردنی لەگەڵ جەنابی مام جەلال و كاك مەسعود و كاك نێچیرڤان. زۆرجار رێككەوتووە پەیامی حاجی قاسمم بۆ مام جەلال و بۆ كاك مەسعود هێناوە.

 

رووداو: دیارترین ئەو پەیامانە چین و زیاتر بۆ كێت هێناون؟

 

نازم دەباغ: بۆ كاك مەسعود یەك دوو جار پەیامیم بۆ هێناوە، جارێك راستەوخۆ خۆم بۆم هێنا. جارێكیش لە رێگەی مام جەلالەوە گەیاندم. بۆ كاك نێچیرڤانیش چەندینجار پەیامی فەرمیی حكومەت و كۆماری ئیسلامیم هێناوە. لە رێگای پەیوەندییەكانی دەرەوە و كاك عەبدوڵڵا ئاكرەیی.

 

رووداو: نووسەر عارف قوربانی لە وتارێكدا لە (رووداو) نووسیبووی ئەگەر كۆنگرەی یەكێتی دوای كوژرانی قاسم سولەیمانی بكرابایە ئەنجامەكەی بەشێوەیەكی دیكە دەبوو؟ كاریگەریی قاسم سولەیمانی بەسەر یەكێتییەوە هێندە زۆر بوو؟

 

نازم دەباغ: پێموایە كاریگەریی حاجی قاسم لە ئاستێكدا بەسەر هەموو سەركردایەتی كوردەوە هەبوو، بەڵام بەرژەوەندییەكان زیاتر لەگەڵ یەكێتی بووە، چونكە مەرزێكی درێژمان هەیە. تۆ حساب بكە 435 كیلۆمەتر مەرزمان لەگەڵ ئێران هەیە. رەنگە لەگەڵ پارتی 15 بۆ 20 كیلۆمەتر بێ، چونكە ئەمسەری لەگەڵماندا پەكەكەیە و ئەو سەری تا دەگاتە توركیا هەر پەكەكەیە. تەنیا حاجی ئۆمەرانە و باقی دیكە لەگەڵ یەكێتییە، بەرژەوەندی توركیا لەگەڵ پارتی چەندە بەو ئەندازەیەش بەرژەوەندیی ئێران لەگەڵ یەكێتی هەیە. بەڵام من بۆ مێژوو دەڵێم ئەو لێكدانەوەیەی ئێران بۆ كورد هەیەتی لە نێوان یەكێتی و پارتی، ئەو لێكدانەوەیە مومكینە لایەنێكی دیكە نەیبێ.

 

رووداو: چۆن؟

 

 نازم دەباغ: بۆ نموونە ئێمە ئەزموونی 31ی ئابمان هەیە، من دوای 14 رۆژ كە لە هەولێر خۆم شاردبووەوە، بە قاچاخ خۆم گەیاندە نەغەدە. مام جەلال یەكسەر منی كردە بەرپرسی هەماهەنگیی ئێران و یەكێتی. لە نەغەدە جیهازم هەبوو لەگەڵ هەموو لایەك پەیوەندیم هەبوو، تا ئەو شوێنەی ئێستا كە یەكێتی گەیشتووەتە دێگەڵە و دۆڵی سماقوڵی و دۆڵی شەهیدانیش كە گەیشتینە ئەوێ، ئێرانییەكان بە منیان گوت تەواو. ئێمە نامانەوێ‌ پارتی لەناوبچێ‌. ئەمە مێژووە و قسەی دیكەش هەیە بیكەم، بەڵام ناكرێ، بۆ نموونە چۆن پەیام بۆ پارتی نێردرا كە لە مەسیف بمێننەوە.

 

رووداو: چۆن پەیامیان بۆ نێردرا، كێ‌ پەیامەكەی نارد؟

 

نازم دەباغ: ئێرانییەكان خۆیان ناردبوویان، پەیامەكەش زارەكی بوو، پێیانگوترا تەواو یەكێتی لەوە زیاتر ناتوانێ بێتە پێشەوە. ئەمە سیاسەتی ئێرانە.

 

 رووداو: من وەڵامی پرسیارەكەی كوژرانی قاسم سولەیمانی و كۆنگرەی یەكێتیم وەرنەگرتەوە؟

 

نازم دەباغ: من پێموایە كاك عارف قوربانی كەمێك زانیارییەكانی تەواو نییە. من بڵێم  ئێران كاریگەری لەسەر نەبووە، هەیبووە، هەر وەك چۆن كاریگەری لەسەر لایەنەكانی دیكەش هەبووە. هێز نییە لە هەرێمی كوردستان لە پەیوەندییەكی باشدا نەبووبێ لەگەڵ حاجی قاسم و قەرارگەی رەمەزان.

 

رووداو: حاجی قاسم تا چەند رۆڵی لە دانانی بەرپرسانی كورد لە پێگەی حیزبی و حكومی هەبوو؟

 

نازم دەباغ: رۆڵ نەبوو ئامۆژگاری بوو. لە كێشەی نێوان یەكێتی و پارتی و گۆڕان ماوەیەك كەسە كاریزماكانیان دەشكاند، لەناو یەكێتی یەكدییان دەشكاند و یەكێتی دژی پارتی بوو. لەولا كاك نەوشیروانیان دەشكاند. ئەمە ئەگەر حاجیش لێرە نەبێ خوای ئەو لەسەرمانە. ئەو ئامۆژگارییەی كردم و گوتی تكات لێدەكەم ئەوەی دەمت دەگاتێ رێز بۆ كەسایەتییە كاریزماكانی خۆتان دابنێن، ئەمانە راستە باش و خراپیشیان تێدایە، بەڵام چاكەكەی ئەوەیە بەو كاریزمایەی خۆی بووەتە ئەم پیاوە گەورەیە. بەرامبەر ناحەزەكانتان مەیانشكێنن، ئەمە خۆی ئامۆژگارییەكی زۆر زۆر بە ویژدان و دۆستانەیە بۆ هەموومان.

 

مومكینە رۆڵیشی هەبووبێ لەوەی یەكێتی تا ئێستا بەم شێوەیە ماوەتەوە و دووبەرەكییەك دروست نەبوو كە ناحەزەكانی یەكێتی خەونیان پێوە دەبینی و حەزیان دەكرد ببێتە سەد پارچە.

 

رووداو: بەڵام دەشگوترێ قاسم سولەیمانی رۆڵی هەبووە لە دروستكردنی ململانێی ناو باڵەكانی یەكێتی لە دوای نەمانی مام جەلال، بۆ ئەوەی هەمیشە باڵادەست بێ‌ بەسەریانەوە؟

 

نازم دەباغ: بە پێچەوانەوە، من گوتم یەكێتی و پارتی و یەكگرتوو و كۆمەڵ پەیوەندیی باشیان هەبووە لەگەڵی. ئامۆژگارییەكانی ئەوە نەبووە تەبایی تێكبدا لە نێوانیان. بە پێچەوانەوە بۆ ئەوە بووە یەكبین.

 

من نموونەی 31ی ئابم هێنایەوە. كاتێك یەكێتی لە كوردستان دەركرا، ئەمریكییەكان چوونە لای كاك مەسعود لە سەیرانبەن، نەیانگوت كاك مەسعود بگەڕێوە با یەكێتی بێتەوە، بەڵكو دەستخۆشییان لێكرد. بەڵام ئێران كە پشتیوانیی یەكێتی كرد و یەكێتی هێرشی كرد، لەوانەبوو بتوانێ‌ شوێنی دیكەش بگرێت، بەڵام ئێران بە ئێمەی گوت تا ئێرە. واتە نابێ‌ پارتی لەوە زیاتر بشكێنرێ‌.    

 

رووداو: قاسم سولەیمانی هۆشداری زۆری بە كورد دا كە ریفراندۆم نەكەن، تەنانەت بە سەركردەیەكی وەك كاك كۆسرەت دەڵێ ئەگەر وازنەهێنی ئەوە دێم بۆ پرسەكەت، ئایا سولەیمانی لەگەڵ تۆ قەت باسی بابەتی ریفراندۆمی كرد؟ هیچ پەیامێكی لە رێگەی تۆوە نارد بۆ سەركردایەتی كورد؟

 

نازم دەباغ: ئەوەی كاك كۆسرەت راست نییە. 

 

رووداو: لەگەڵ تۆ باسی ریفراندۆمی كرد؟

 

نازم دەباغ: نەك لەگەڵ من باسی كردبێ. من ئاگاداری هاتنی جەنابی كاك نێچیرڤان بووم بۆ لای حاجی قاسم. بەشداریم لە كۆبوونەوەكە نەكرد، چونكە شاندەكە پارتی بوون، لە فڕۆكەخانە پێشوازیم لێكردن تا شوێنەكەی حاجی قاسم. تەنانەت كاك نێچیرڤان گوتبووی ئەوە بۆ رۆیشت. گوتم نامەوێ شایەت بم لەسەر قسەكان، مومكینە بشزانم چییە. شاندی یەكێتیش كە هاتووە بریتی بووە لە كاك كۆسرەت، مەلا بەختیار، كاك عومەر فەتاح و د.خەسرەو، مەحموود سەنگاوی و خۆشم كە تەرجەمەی قسەكانی كاك كۆسرەتم بۆ حاجی قاسم كرد، ئەوەی من گوێم لێ بووە گوترا ریفراندۆم مەكەن، بەڵێنیشتان دەدەینێ لە جێبەجێكردنی مادەی 140 پشتیوانتان بم، لەوانەیە بڵێن بۆ تا ئێستا پشتیوانمان نەبووی؟ ئەوەش هۆكاری هەبووە، بەڵام بەڵێنتان دەدەمێ دوای ئەو بابەتە، داكۆكیكارێكی سەرسەختتان بم بۆ مافەكانتان لەناو چوارچێوەی عێراق.

 

رووداو: دڵنیاییەك هەبوو كە قاسم سولەیمانی و ئێران داكۆكییان لە مافی كورد دەكرد؟

 

نازم دەباغ: دڵنیایی هەبوو وەك ئێستا عێراق لە دەستی خۆیان بوو، ئەگەر ئەوان نەبوونایە ئەو بودجەیە بۆ هەرێمی كوردستان دەهات؟

 

 

https://www.rudaw.net/sorani/interview/15012020

خەندان- نازم دەباغ، نوێنەری حكومەتی هەرێمی كوردستان لە تاران رەتیكردەوە ئێران هەڕەشەی لە هەرێمی كوردستان كردبێت لەسەر روداوەكانی ئەم دواییە و هەڵوێستەكانی بەرپرسانی هەرێم.

نازم دەباغ لە لێدوانێكی تایبەتدا بۆ خەندان رایگەیاند،"ئێران هیچ هەڕەشەیەكی لە هەرێمی كوردستان نەكردوە".

"هەرێمی كوردستان نابێتە لایەنگری هیچ لایەنێك و لەئێستاشدا تاران لە رێگەی ئێمەوە هیچ پەیامێكی ئاراستەی هەرێمی كوردستان نەكردوە "
 

سەبارەت بە هەڵویستەكانی هەرێم تایبەت بە دۆخی عێراق و گرژییەكانی نێوان ئەمریكا و ئێران، نازم دەباغ رایگەیاند،"هەرێمی كوردستان نابێتە لایەنگری هیچ لایەنێك و لەئێستاشدا تاران لە رێگەی ئێمەوە هیچ پەیامێكی ئاراستەی هەرێمی كوردستان نەكردوە."

ئەمە لەكاتێكدایە كە بەهۆی گرژییەكانی نێوان ئەمریكا و ئێران، لە هەندێك میدیای لۆكاڵی هەرێم وابڵاوكراوەتەوە كە تاران هەڕەشەی لە هەرێمی كوردستان كردوە سەبارەت بە هەڵوێستەكانیان لە روداوەكانی ئەمدواییە.

http://www.xendan.org/detailnews.aspx?jimare=85630&babet=1&relat=1024

پێنج شەممە, 09 ک دووەم 2020

نازم دەباغ بەشداريی لە ڕێوڕەسمی پرسەی شەهید "ئەبومەهدی ئەالموهەندیس" کرد

"نازم دەباغ" نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ئێران و شاندی هاوڕێی بەشداریان لە ڕێوڕەسمی پرسە و سەرەخۆشی شەهید "ئەبومەهدی ئەالموهەندیس" و هاوڕێیانی کرد. 

شاندی نوێنەرایەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە تاران، پێکهاتوو لە "نازم عومەر دەباغ" نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ئێران، "سەلام عارف روشدی" جیگری نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە تاران، "لوقمان لەتیف محەمەد"، "هیوا رەسوول رەشید"، "فەخرەدین عەزیز" و "عەلی عەلا’ غوڵام" ئەندامانی نوێنەرایەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان، رۆژی چوارشەمە رێکەوتی 8/1/2020 بەشداریان لە ڕێوڕەسمی پرسە و سەرەخۆشی شەهید "ئەبومەهدی ئەالموهەندیس" و هاوڕێی شەهیدەکانی کرد کە لە باڵیۆزخانەی عێراق لە شاری تاران بەڕێوەچوو. 

دکتۆر "سەعد جەواد قەندیل" باڵیۆزی عێراق لە وڵاتی ئێران پێشوازیی گەرمی لە شاندی نوێنەرایەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان کرد و سوپاسی کردن بۆ ئامادەبوونیان لەم ڕێوڕەسمی پرسە و سەرەخۆشیە. 

"نازم دەباغ" نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ئێران و شاندی یاوەری هاوخەمی و سەرەخۆشی خۆیان ئاراستەی باڵیۆزی عێراق لە تاران کرد. 

"عەدنان حەسەن مەحموود" باڵیۆزی سووریا لە تارانیش بەشداریی لەم مەراسیمەدا کرد.

نوسینگەی راگەیاندنی مەسرور بارزانی رونكردنەوەیەكی بڵاوكردەوە

خەندان- // نوسینگەی راگەیاندنی مەسرور بارزانی رونكردنەوەیەكی بڵاوكردەوە وسەبارەت بە هەواڵی سوپاسكردنی مایك پۆمپیۆ بۆ مەسرور بارزانی لە هاوكارییكرنیان بۆ كوشتنی قاسم سولەیمانی.


لەو رونكردنەوەیەدا كە وێنەیەكی گەیشتۆتە خەندان نوسینگەی راگەیاندنی سەرۆكی حكومەت نوسیویەتی،"رۆژنامەی (کیهان )ی ئێرانی هەواڵێکی بڵاوکردوەتەوە گوایا وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا مایک پۆمپێیۆ لە پەیوەندییە تەلەفۆنیەکەیدا سوپاسی مەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستانی کردوە لە هاوکاریکردنی لە ”پرسی تیرۆرکردنی جەنەراڵ قاسم سولەیمانی“ ."

لە رونكردنەوەكەدا هاتوە،"ئەم هەواڵە  هەڵبەستراوە و دوورە لە راستییەوە. جێی داخیشە هەندێک میدیا هەواڵی چەواشەکارانەی لەو چەشنە بڵاودەکەنەوە. بە پێچەوانەوە لە پەیوەندییە تەلەفۆنیەکەدا، مەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان نیگەرانیی خۆی لە تێکچونی بارودۆخی ناوچەکە دەربڕیوە و جەختیشی لە هێورکردنەوەی دۆخەکە کردوەتەوە و تەنیا باسی پەیوەندی نێوان هەرێمی کوردستان و ئەمەریکا کراوە و بە هیچ شێوەیەک باسی ئەو بابەتە نەکراوە کە رۆژنامەی ( کیهان) بڵاوی کردوەتەوە."

لە كۆتاییدا هاتوە،"داوا لە بەرپرسانی ئەو رۆژنامەیە دەکەین رونکردنەوە بدەن لە سەر بڵاوکردنەوەی ئەو هەواڵە چەواشەکارانەیە."

دەقی رونكردنەوەكە:


رونکردنەوەیە لە نووسینگەی راگەیاندنی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە دەربارەی هەواڵێکی ناڕاستی (کیهان ) ی ئێرانی :
هەواڵەکەی (کیهان ) هیچ بنەمایەکی راستی نیییە 

رۆژنامەی (کیهان )ی ئێرانی هەواڵێکی بڵاوکردووەتەوە گوایا وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا مایک پۆمپێیۆ لە پەیوەندییە تەلەفۆنیەکەیدا سوپاسی مەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستانی کردووە لە هاوکاریکردنی لە ”پرسی تیرۆرکردنی جەنەراڵ قاسم سولەیمانی“ .

ئەم هەواڵە  هەڵبەستراوە و دوورە لە راستییەوە. جێی داخیشە هەندێک میدیا هەواڵی چەواشەکارانەی لەو چەشنە بڵاودەکەنەوە. بە پێچەوانەوە لە پەیوەندییە تەلەفۆنیەکەدا ،  مەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان نیگەرانیی خۆی لە تێکچوونی بارودۆخی ناوچەکە دەربڕیوە و جەختیشی لە هێورکردنەوەی دۆخەکە کردووەتەوە و تەنیا باسی پەیوەندی نێوان هەرێمی کوردستان و ئەمەریکا کراوە و بە هیچ شێوەیەک باسی ئەو بابەتە نەکراوە کە رۆژنامەی ( کیهان) بڵاوی کردووەتەوە. 
داواش لە بەرپرسانی ئەو رۆژنامەیە دەکەین روونکردنەوە بدەن لە سەر بڵاوکردنەوەی ئەو هەواڵە چەواشەکارانەیە. 

نووسینگەی راگەیاندنی 
سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان 
2020/1/6

 

http://www.xendan.org/detailnews.aspx?jimare=84964&babet=1&relat=1024

 

ڕاگه‌يه‌نراوێك لە سەرۆكايه‌تيی هەرێمی كوردستانەوە

ڕووداوەكانی ئەم دواییەی كەركووك و قائیم و بەردەم باڵیۆزخانەی ئەمەریكا لە بەغدا، ئاماژەن بۆ ئاڵۆزبوونی زياترى بارودۆخی عێراق و كردار و پەرچەكرداری چەندبارەی بەدوای خۆیدا هێنا، هەر لەو سۆنگەیەوە ئەو هەنگاوانه‌ ڕه‌تده‌كه‌ينه‌وه‌ كە لەسەر خاكی عێراق تەسفیەی حیساباتی وڵاتان بكرێت و سەروەریی عێراق پێشێل بكرێ كە لە ئاكامدا سەردار قاسم سولەیمانی فەرماندەی فەیلەقی قودس و ئەبو مەهدی موهەندیس جێگری سەرۆكی ده‌سته‌ى حەشدی شەعبی و هاوڕێكانیان بوونە قوربانی كە هەردووكیان ڕۆڵى به‌رچاویان لە شەڕی دژ بە تیرۆریستانی داعش لە چەند ساڵی ڕابردوودا هەبوو.

 

نابێ عێراق بكرێتە گۆڕەپانی یەكلاكردنەوەی ململانێی وڵاتان. داوا دەكەین كێشەكانیان بە گفتوگۆ چارەسەر بكەن و ڕێز له‌ عێراق و سه‌روه‌رييه‌كه‌ى بگيرێت. بەردەوامیی ئەم ئاڵۆزی و كردار و پەرچەكردارانە، عێراق و ناوچەكە بەرەو هەڵدێر و ئاییندەیەكی نادیار دەبات و دەبێتە هۆی زیندووكردنەوە و بەهێزكردنی هێزە توندڕەو و تیرۆریستەكانی وەك داعش.

 

لەم دۆخە ئاڵۆز و هەستیار و مەترسیداره‌دا، داوا لە هەموو لایەك دەكەین ئەوپەڕی دانبەخۆیاندا بگرن و ڕێگە لە په‌ره‌سه‌ندنه‌ مەترسیدارەكان بگيرێت.

دوو شەممە, 30 ک یەکەم 2019

نازم دەباغ لەگەڵ کیوومەرس پوورئەحمەد دەرهێنەری سینەمای ئێران کۆبۆوە

"نازم دەباغ" نوێنەری حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە ئێران، لەگەڵ "کیوومەرس پوورئەحمەد" دەرهێنەری ناودار و بەئەزموونی سینەمای ئێران دیداریی کرد. 

 

"کیوومەرس پوورئەحمەد" دەرهێنەری ناودار و بەئەزموونی سینەمای ئێران، ئەمڕۆ دووشەمە ڕێکەوتی 30ی دیسەمبەری 2019 سەردانی نووسینگەی نوێنەرایەتی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە تارانی کرد و لە لایەن "نازم عومەر دەباغ" نوێنەری حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە ئێران و هەروەها "سەلام عارف روشدی" جێگری نوێنەری حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە تاران و "لوقمان محەمەد لەتیف" و "فەخرەالدین عەزیز ساڵح" ئەندامانی نووسینگەی نوێنەرایەتی حکوومەتی هەرێمی کوردستان پێشوازیان لێکرا.

 

"کیوومەرس پوورئەحمەد" کە ئەم ڕۆژانە سەرقاڵی نووسینی سیناریۆی "کوردستانی من"ە، بە مەبەستی ئاگاداربوون لە خەباتی قارەمانانەی هێزی پێشمەرگەی کوردستان و شەڕە پارتیزانییەکانی ئەو شۆڕشگێڕانە دژی ڕژێمی بەعس، چاویی بە "نازم دەباغ" کەوت و چەندین پرسیاریی لەمبارەیەوە ئاراستە کرد کە نوێنەری حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە تاران بە وردیی وڵامی تەواوی پرسیارەکانی دایەوە و ئەم بابەتە گرینگەی بە جوانی بۆ شیکردەوە. 

 

ئەم دەرهێنەرە پێشەنگەی سینەمای ئێران هەروەها سەردانی "سەلام عارف روشدی" جێگری نوێنەری حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە تارانی کرد کە لەم دانیشتنەدا "لوقمان محەمەد لەتیف" و "فەخرەالدین عەزیز ساڵح" ئەندامانی نووسینگەی نوێنەرایەتی حکوومەتی هەرێمی کوردستانیش تیایدا ئامادەبوون. 

 

"کیوومەرس پوورئەحمەد" دەرهێنەر، سیناریۆنووس و بەرهەمهێنەری ئێرانی ساڵی 1949 لە شاری نەجەف ئاباد لە پارێزگای ئیسفەهان لە دایک بووە و دەرچووی لقی دەرهێنەری سینەمایە و 22 فیلمی سینەمایی، لەوانە: "اتوبوس شب"، "شەوی یەڵدا"، "خواهران غەریب"، "گل یخ"، "بی بی چلچلە"، "ناتوورە"، "نوک برج"، "شەرم"، "نان و شیعر"، "باران" و هەروەها 3 زنجیرە دڕامای تەلەڤیزیۆنی سازکردووە کە "چیرۆکەکانی مەجید" یەکێکیە لەو بەرهەمانەی کە هەموو تاکێکی ئێرانی لە شاشەی تەلەڤیزیۆنەکانی ئێران سەیری کردووە. پوورئەحمەد بە سازکردنی ئەم بەرهەمانە کۆمەڵێک خەڵاتی گرینگی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی بەدەستهێناوە.

 

 

نێچيرڤان بارزانى په‌يامێك ئاراسته‌ی یه‌كێتی ده‌كات

 K24 - هه‌ولێر //  نێچیرڤان بارزانی، سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان، به‌بۆنه‌ی كۆتاییهاتنی كاره‌كانی كۆنگره‌ی چواره‌می یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان، په‌یامێكی پیرۆزبایی ئاراسته‌ی ئه‌و حزبه‌ ده‌كات.

ده‌قی په‌یامه‌كه‌ی نێچیرڤان بارزانی:

"به‌ بۆنه‌ى كۆتاييهاتن و سه‌ركه‌وتنى كۆنگره‌ى چواره‌مى يه‌كێتيى نيشتمانيى كوردستانه‌وه‌، به‌ گه‌رمى پيرۆزبايى له‌ يه‌ك به‌ يه‌كى ئه‌ندامانى ئەنجومەنی باڵای سیاسی و بەرژەوەنديی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و ئه‌نجومه‌نى سه‌ركردايه‌تيى گشتيى يه‌كێتى و ته‌واوى كاديران و ئه‌ندامان و لايه‌نگرانى ده‌كه‌م، هيواى سه‌ركه‌وتنيان بۆ ده‌خوازم.

یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان كه‌ له‌سه‌ر ئاستى كوردستان و عێراق خاوه‌ن ئاماده‌يى و پێگه‌يه‌كى كاريگه‌ره‌، به‌ سه‌ركه‌وتنى كۆنگره‌كه‌ى ده‌توانێ ڕۆڵێكى باشتر بۆ به‌ده‌ستهێنانى مافه‌ ده‌ستوورييه‌كانى هه‌رێمى كوردستان له‌ عێراق و خزمه‌تكردنى زياترى هه‌رێمى كوردستان و پاراستنى ده‌سكه‌وته‌كانى و دروستكردنى يه‌كڕيزى و ته‌بايى له‌نێوان لايه‌نه‌ كوردستانييه‌كاندا بگێڕێت.

هه‌ر له‌م بۆنه‌يه‌دا به‌ ڕێزه‌وه‌ يادى جه‌نابى سه‌رۆك مام جه‌لال ده‌كه‌ينه‌وه‌.

نێچيرڤان بارزانى

سه‌رۆكى هه‌رێمى كوردستان"

 

https://www.kurdistan24.net/so/news/563980dd-08cf-49f8-8d03-de77d1ed803e

 

مه‌سرور بارزانی په‌یامێكی پیرۆزبایی ئاراسته‌ی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان ده‌كات

 K24 - هه‌ولێر ///  مەسرور بارزانی سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، بەبۆنەی کۆتاییهاتنی کۆنگرەی چوارەمی یەکێتی نیشتمانیی کوردستان، پەیامێکی پپرۆزبایی ئاراستەی سەرکردایەتی یەکێتی ده‌كات.

له‌ به‌شێكی په‌یامه‌كه‌ی سه‌رۆكی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستاندا هاتووه‌: "هیوادارم ئەم کۆنگرەیە ببێتە دەرفەتێك بۆ خزمەتکردنی پرسە نیشتمانییەکان و پشتیوانی زیاتری حکومەتی هەرێمی کوردستان".

ده‌قی په‌یامی پیرۆزباییه‌كه‌ی سه‌رۆكی حكومه‌ت:

"پیرۆزبایی سەرکەوتنی کۆنگرەی چوارەم لە بەڕێزان ئەندامانی ئەنجومەنی باڵای سیاسی و ئەنجومەنی گشتی سەرکردایەتی و گشت ئەندامانی یەکێتی نیشتمانیی کوردستان دەکەم . هیوادارم ئەم کۆنگرەیە ببێتە دەرفەتێک بۆ خزمەتکردنی پرسە نیشتمانییەکان  و هەروەها پشتیوانی زیاتری حکومەتی هەرێمی کوردستان ، بۆ ئەوەی بتوانین بەیەکەوە خزمەتێکی شایستەتری خەڵکی هەرێمی کوردستان بکەین و داکۆکیش لە مافە دەستوورییەکانمان بکەین.

مەسرور بارزانی

سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان

2019/12/27"

https://www.kurdistan24.net/so/news/588104d0-cb98-462c-9868-3d8b93d06363

 

پەڕەى 5 لەکۆى 146 پەڕەدا

هەواڵی زیاتر لە تویتەر

راپۆرتە پڕ بینەرەکان

حالت های رنگی