سەرۆكی هەرێمی كوردستان و جێگری سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا بارودۆخی سیاسی و ئەمنیی عێراقیان تاوتوێ كرد.

 ئێوارەی ئەمڕۆ شەممە 12ـی 7ـی 2014 بەڕێز جۆ بایدن جێگری سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا لەڕێی تەلەفۆنەوە پەیوەندی بە سەرۆك بارزانی كرد.

 لەم پەیوەندییە تەلەفۆنییەدا بارودۆخی سیاسی و ئەمنیی عێراق تاوتوێ كرا و دانیشتنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق و دامەزراندنی حكوومەتی تازەی عێراقی خرایە بەر باس و گفتوگۆ. هەروەها هەردوولا جەختیان لەوە كردەوە كە پێویستە حكوومەتی تازەی عێراقی هەموو ئەو كێشە و قەیرانانە چارەسەر بكات كە عێراق بەدەستییەوە دەناڵێنێت. لەم پەیوەندییەدا سەرۆك بارزانی ئەوەی دووپات كردەوە كە لە هەر چارەسەرێك كە بۆ قەیرانەكانی ئێستای عێراق دەدۆزرێتەوە پێویستە ڕەچاوی ئەو گۆڕانكاری و واقیعە تازەیە بكات كە لە عێراقدا هاتووەتە كایەوە.

 

لە بەشێكی ئەم پەیوەندییەدا جێگری سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا سڵاو و دروودی خۆی بۆ ڕۆحی پاكی ئەو پێشمەرگانە نارد كە لە بەرگریكردنی لەدژی تیرۆریستان گیانی خۆیان بەخشیوە و شەهید بوونە و دووپاتی ئەوەیشی كردەوە كە بۆ چارەسەركردن و بەدواداچوون بۆ گرفتەكان هەر دوولا لە پەیوەندیی بەردەوامدابن.

 

 

 

 

 

 

 

شەوی هەینی 27ـی 6ـی 2014، بەڕێز جۆن کێری وەزیری دەرەوەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا لەڕێی تەلەفۆنەوە پەیوەندی بە بەڕێز مەسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان كرد.


لەم پەیوەندییە تەلەفۆنییەدا دوا پەرەسەندنە ئەمنی و سیاسییەكانی عێراق تاوتوێ كرا و وەزیری دەرەوەی ئەمریکا جارێکی دیکە جەختی لەسەر گرینگیی پەیوەنیی نێوان هەردوولا کردەوە و هەردوولاش لەسەر ئەوە کۆک بوون کە بۆ دەربازبوون لەم دۆخەی ئێستای عیراق ڕاوێژ و پەیوەندیی بەردەوامیان هەبێت.

 

 

 

 

ئەمڕۆ سێشەممە 24ـی حوزەیرانى 2014 لە هەولێری پایتەخت بەڕێز مەسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان پێشوازی لە جۆن كێری وەزیری دەرەوەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا و شاندێكی یاوەری كرد كە لە جێگری یاریدەدەری وەزیری دەرەوە بۆ كاروباری عێراق و باڵیۆزی ئەمەریكا لە عێراق و چەند بەرپرسێكی وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا پێكهاتبوون.

لە دیدارێكدا كە نەوشیروان مستەفا ڕێكخەری گشتیی بزووتنەوەی گۆڕان و نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و بەرهەم ساڵح ئەندامی مەكتەبی سیاسیی یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستان و قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆكی حكوومەتی هەرێم و فواد حوسێن سەرۆكی دیوانی سەرۆكایەتیی هەرێم و فەلاح مستەفا بەرپرسی فەرمانگەی پەیوەندییەكانی هەرێمی كوردستان ئامادەی بوون سەرەتا وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا خۆشحاڵیی خۆی بە هاتنی بۆ كوردستان نیشاندا و ئاماژەی بەوەدا كە ئەو كار و بنیاتنانەی لە هەرێمی كوردستان كراوە و هەروەها سیاسەت و ئیدارەدانی كاروبارەكان لە كوردستان زۆر باش بووە و ئەوەیشی باس كرد كە ئیدارەی سەرۆك ئۆباما دیتێكی ئیجابیی هەیە بەرانبەر ئەو بنیاتنانەی لە هەرێمی كوردستاندا هەیە و هەروەها بەبۆنەی پێكهێنانی كابینەی هەشتەمی حكوومەت پیرۆزبایی لە سەرۆكی هەرێمی كوردستان كرد.

سەبارەت بە بارودۆخی سیاسیی عێراق وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا ئەوەی خستەڕوو كە وڵاتەكەی بە وردی بەدواداچوون بۆ بارودۆخی عێراق دەكات و نیگەرانییەكی زۆری بەرانبەر بارودۆخەكە و بەهێزبوونی تیرۆریستان هەیە و بە پێویستیشی زانی كە عێراق بە زووترین كات لەم قەیرانە دەرچێت. وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا ئامادەیی وڵاتەكەیشی نیشاندا كە یارمەتیی پڕۆسەی سیاسی و پێكهێنانی حكوومەتێكی بنكەفراوان و گشتگیر بدات كە هەموو پێكهاتەكانی عێراق تێیدا بەشدار بن.

لە بەرامبەردا سەرۆك بارزانی بەناوی خۆی و سەركردایەتیی سیاسیی كوردستان زۆر بە گەرمی بەخێرهاتنی وەزیری دەرەوەی ئەمەریكای كرد و سوپاس و پێزانینی خۆی و گەلی كوردستانیشی بۆ حكوومەت و گەلی ئەمەریكا ڕاگەیاند بۆ ئەو قوربانی و یارمەتی و پشتگیرییەی هەر لە ڕاپەڕینەوە هەتا ڕووخانی ڕژێم و دواتر پێشكەشی كوردستانیان كردووە و ئەوەیشی خستەڕوو كە جێگەی شانازییە ئێمە توانیومانە ئەزموونێكی سەركەوتوو پێشانی جیهان و ئەمەریكا بدەین.

سەرۆك بارزانی لە درێژەی قسەكانیدا بەوردی باسی لە پڕۆسەی سیاسیی عێراق لە دە ساڵی ڕابردوو و ئاستەنگ و قەیرانەكانی كرد و هێمای بەوەدا كە هاوپەیمانەكانمان لە جێبەجێكردنی دەستوور و پابەندبوون بە ڕێككەوتنەكان بەرەو پاشەوە دەچوون لەگەڵئەوەیشدا نەرمییەكی زۆرمان نواند و هەردەم ئامادە بووین بۆ چارەسەری كێشەكان بەڵام بەداخەوە كێشەكان قووڵتر بوون و نەمانتوانی سەربكەوین.

سەرۆك بارزانی ئەوەیشی بەڕوونی باس كرد كە ئێستا قەناعەتێكمان لا دروست بووە كە بەغدا نیازی وایە وەك سەردەمانی پێشوو كوردستان بە ژێردەستەیی و پاشكۆیی ببینێت، گەلی كوردستانیش كە قوربانییەكی گەورەی بۆ ئازادی داوە ئەمە قبووڵ ناكات.

گەلی كوردستان دژی تیرۆرە بەهەموو شێوەكانی و قوربانیشی لە ئەو دژایەتیكردنە داوە بەڵام ئێستاكە شەڕی تیرۆر بووەتە پەردەیەك بۆ ئەوەی تەسفیە و ململانێی تاییفی پەرە بستێنێت و ئێمەش نابینە بەشێك لە ململانێی تاییفی. سەبارەت بە مافی گەلی كوردستان لە دەستووری عێراقدا سەرۆك بارزانی ئاماژەی بەوەدا كە لەگەڵ عێراقدا لەسەر دەستوور ڕێككەوتین ئەو دەستوورەی عێراق به دوو نەتەوەی سەرەكی كورد و عەرەب پێناسە دەكات و زۆر بە ڕوونی لە دیباچەی دەستووردا هاتووە كە پابەندبوون بە دەستوور مەرجە بۆ مانەوەی عێراق بە یەكپارچەیی.

لەبارەی چارەسەری گرفت و قەیرانە تازەكانیش سەرۆك بارزانی هێمای بەوەدا كە هەر چارەسەرێك بهێتە ئارا پێویستە لەژێر ڕۆشنایی گۆڕانكاری و واقعی سیاسی و ئەمنیی تازەی عێراقدا بێت و جەوهەری كێشەكانیش سیاسیین نەك سەربازی و دەبێ مامەڵە لەگەڵ هۆكارەكان بكرێت نەك ئەنجامەكان. ئەگەر بێتوو ڕێگەی سیاسی گونجاو دۆزرایەوە ئەو كات باشتر دەتوانرێ شەڕ لەگەڵ تیرۆریش بكرێت. پەیوەست بە ڕووداوەكانی ئەم دواییەش سەرۆك بارزانی ئەوەی بە وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا ڕاگەیاند كە بەر لە قەیرانەكە بەغدامان لە مەترسیی دۆخەكە ئاگادار كردەوە بەڵام بە جدییان وەرنەگرت.

لەدرێژەی قسەكانیدا سەرۆك بارزانی ئەوەی خستەڕوو كە دوای دە ساڵ چاوەڕوانی ئەو پرسیارە هەیە كە چۆن هەنگاو بنێین؟ ئەگەر دەرفەت مابێت پێویستە شیعە و سووننە لەسەر بنەمای نوێ و بەلەبەرچاوگرتنی واقعی تازە كار بكەن و ئەو كات ڕووبەڕووبووونەوەی تیرۆریش ئاسانتر دەبێت. لەبارەی هێزی پێشمەرگەیش سەرۆك بارزانی هێمای بەوەدا كە هێزەكانی پێشمەرگە بەرپرسیارێتیی پاراستنی ئاساییشی كوردستانیان لەسەر شانە و قوربانیشیان داوە و هەڕەشەی تیرۆریستانیش بەردەوام و جدییە و پێشمەرگە ئامادەی بەرپەرچدانەوەی ئەم هەڕەشانەن.

دواتر جۆن كێری وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا سوپاسی سەرۆك بارزانی كرد بۆ ئەم ڕوونكردنەوە چڕوپڕە و باسی ئەوەی كرد كە گومان لەوەدا نییە هەرێمی كوردستان دەتوانێ لەڕووی ئابووری و بوارەكانی دی گەشە بكات. لەبارەی كێشەكانی عێراقیش وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا وێڕای باسكردنی نیگەرانییەكان جەختی لەوە كردەوە كە پێویستە گۆڕانكاری هەبێت و كۆمەڵێك بڕیاری گرنگ وەربگیرێت و داوای كرد سەرۆك بارزانی لەو پڕۆسەیەدا بەشدار بێت و ڕۆڵی خۆی بگێڕێت و حكوومەتێكی تازە پێكبێت و ئەگەر هاتوو پڕۆسەی سیاسیی عێراق بەرەو پێشەوە بچێت ئەوە ئەمەریكا ئامادەیە پشتیوانیی عێراق بكات لە شەڕی تیرۆر.

باسكردنی ئەولەویەتدان بە چارەسەری سیاسی بەر لە چارەسەری سەربازی بۆ قەیرانی عێراق تەوەرێكی دیكەی ئەم كۆبوونەوەیە بوو.

 

 

 

 

درەنگانێکی شەوی چوارشەممە 18ـی 6ـی 2014، بەڕێز جۆ بایدن جێگری سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا لەڕێی تەلەفۆنەوە پەیوەندی بە بەڕێز مەسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان كرد.

لەم پەیوەندییە تەلەفۆنییەدا دوا پەرەسەندنە ئەمنی و سیاسییەكانی عێراق و شکستی سوپای عێراق و گرتنی شاری موسڵ لەلایەن گرووپە چەکدارەکانەوە تاوتوێ كرا. هەروەها ڕەوشی ئێستای بەغدا و کۆبوونەوەی داهاتووی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق و ڕۆڵی هەرێمی کوردستان و سەرکردایەتیی سیاسیی کوردستان لەم قۆناغەدا خرایە بەرباس.

لەم پەیوەندییە تەلەفۆنییەدا سەرۆک بارزانی جەختی لەوە کردەوە کە هەرێمی کوردستان هەمیشە بەشێک بووە لە چارەسەر، بەڵام ڕەفتاری هەندێ لە دەسەڵاتدارانی بەغدا بووە هۆی سەرهەڵدانی کێشە لەنێو پێکهاتە جیاوازەکانی عێراقدا و لە ئەنجامیشدا ئەو کێشانە بوونە قەیرانی گەورە، بۆیە ئێستا عێراق لە قۆناغێکی دیکەدایە و ڕەوشی پەیوەندییەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و بەغداش چۆتە قۆناغێکێ دیکەوە، بەڵام سەرەڕای ئەوەش هەڵوێستی ڕابردوو و ئێستا و داهاتووی کوردیش ئەوەیە کە بەرەنگاری تیرۆر و هەموو هێزە تیرۆریستییەکان دەبێتەوە و ئەو هێزە تیرۆریستییانە بە هەڕەشە دەزانێت بۆ سەر هەموو لایەک.

سەرۆک بارزانی لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەدا جەختیشی کردەوە کە پێویستە هەموو کێشەکانی عێراق بە ڕێگەی سیاسییانە چارەسەر بکرێن و نوێنەری هەموو پێکهاتەکانی عیراق لەسەر بنەمای هاوبەشی و تەوافوق لە پرۆسەی چارەسەرکردنی کێشەکاندا بەشدار بن.

هەر لەم پەیوەندییەدا جێگری سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا خۆشحاڵیی خۆی بە پەیوەندییەکە دەربڕی و هیوای سەرکەوتنی بۆ گەلی کوردستان و عێراق خواست.

هەر لەبارەی ئەم پەیوەندییە تەلەفۆنییەوە، کۆشکی سپی لەبەیاننامەیەکدا ڕایگەیاندووە کە جێگری سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەگەڵ سەرۆکی هەرێمی کوردستان ئەنجام داوە و بەڕێز جۆ بایدن باسی لە مەترسیی هاوبەشی تیرۆر کردووە و تەئکیدی لەسەر ڕۆڵی گرینگی کورد لە پرۆسەی سیاسیی عێراق کردتەوە.

 

 

 

 

ئەمڕۆ چوارشەممە 16ـی 4ـی 2014 لە سەلاحەدین بەڕێز مەسعود بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان پێشوازی لە ڕۆبێڕت ستیڤێن بیكڕۆفت باڵیۆزی ولایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا لە عێراقی فیدڕاڵ و شاندێكی یاوەری كرد.


لە دیدارێكدا دوایین پێشهاتە سیاسی و ئەمنی و سەربازییەكانی عێراق بە گشتی و پارێزگای ئەنبار بە تایبەتی خرایە بەر باس و ڕێگەچارەكانی قەیرانی سیاسی و دۆخی نالەباری ئەمنی تاوتوێ كران و باڵیۆزی ئەمەریكا لە عێراقی فیدڕاڵ نیگەرانیی خۆی سەبارەت بە قەیرانی سیاسی و تێكچوونی باری ئەمنی لە عێراق و بە تایبەت پارێزگای ئەنبار بە سەرۆك بارزانی ڕاگەیاند.

هەر لەم دیدارەدا قسە لەبارەی هەڵبژاردنەكانی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراقی و كاریگەرییەكانی ئەو هەڵبژاردنە لەسەر گۆڕینی نەخشەی سیاسیی عێراقی كرا و هەردوولا هیوایان خواست ئەنجامی هەڵبژاردنەكان ببێتە هۆی كردنەوەی گرێكوێرەكان و كۆتاییهاتن بە تەنگژە و قەیرانەكانی عێراق.

بارودۆخی سیاسیی ناوچەكە و قەیرانی سووریا تەوەرێكی دیكەی ئەم دیدارە بوو.

 

 دوو شەممە, 14 نیسان 2014

 

 

 

 

لە درێژەی دیدارو كۆبوونەوە جیاجیاكانی لەگەڵ چەند ئەندامێكی ئەنجومەنی پیران و هەروەها ئەنجومەنی نوێنەرایەنی ئەمەریكا بەجیا جیا، فەلاح مستەفا بەرپرسی پەیوەندیەكانی دەرەوەی حكومەت بارودۆخی هەرێمی كوردستان و عێراقی روونكردەوە.

فەلاح مستەفا پوختەیەكی دەربارەی بارودۆخی هەرێمی كوردستان پێشكەش كردو تیشكی خستەسەر پێشكەوتنەكانی هەرێمی كوردستان لە بوارەكانی سیاسی و ئابووری و بازرگانی. هاوكات باسی پەیوەندیەكانی نێوان هەولێر و بەغدای كردو روونی كردەوە كە هەرێمی كوردستان بۆ رێكخستنی پەیوەندیەكانی لەگەڵ بەغدا پشت بە بڕگەو مادە دەستووریەكان دەبەستێت، هاوكات گووتیشی هەرێمی كوردستان خوازیارە هەموو لایەك لە عێراق پابەندی دەستوورو یاساكان بن كە سوودی بۆ تەواوی گەلانی عێراق و پێكەوە ژیانی ئاشتیانەی ئەم گەلانە دەبێت. گووتیشی كە هەرێمی كوردستان لە پێشكەوتنەكانی بەردەوام دەبێت و بۆ دواوە ناگەڕێتەوە.

لەم رووەوە ئەندامانی هەردوو ئەنجومەن وێرای دەستخۆشیان بۆ پێشكەوتنەكانی هەرێم، پشتیوانی خۆیان بۆ پاراستنی سەقامگیری و پێشكەوتنی زیاتری هەرێمی كوردستان دەربڕی و جەختیان لەوە كردەوە كە پێویستە دۆخی سەقامگیرو ئارامی هەرێمی كوردستان بپاریزرێت.

سەبارەت بە لیستی پۆلینكردنی خانەی 3ی رێكخراوەكان لە یاسای كۆچ و رەگەزنامەی ئەمەریكا كە بابەتی سەرەكی دیدارو كۆبوونەوەكان بوون، بەرپرسی پەیوەندیەكانی دەرەوە داوای لە ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پیرانی ئەمەریكا كرد كار بكەن بۆ دەرهێنانی ناوی پارتی دیموكراتی كوردستان و یەكێتی نیشتمانی كوردستان لەو لیستەدا، ئەمەش بەپێی ئەو بنەمایەی كە ئەو دوو هێزە لەماوەی رابردوو رووبەڕووی رژێمی دیكتاتۆری لە عیرَاق بوونەتەوە و هاوكات خەبات و تێكۆشانیانەكانیان لەپێناوی دیموكراسی و پێكەوەژیانی ئاشتیانەی نێوان چین و توێژە جیاجیاكان بووە لە عێراقدا.


گووتیشی كە هێزی پێشمەرگەی كوردستان لایەنی سەرەكی پرۆسەی ئازادی عێراق بوو لەساڵی 2003، ئەمەش وێڕای رۆڵ و خەباتی ئەو هێزانەو قوربانیەكانیان لە بونیاتنانەوە پاراستنی دامەزراوەكانی عێراق لە دوای پرۆسەی ئازادی تاوەكو ئێستا. هەربۆیە جەختی كردەوە لە پێویستی هەمواركردنەوە و گۆڕانكاری كردن لەو یاسایەدا و گوتی كە هەرێمی كوردستان خوازیاری پەرەپێدانی پەیوەندیەكانیەتی لەگەڵ دامەزراوەو لایەنەكانی ئیدارەی ئەمەریكا.

لای خۆشیانەوە ئەندامە جیاجیاكانی هەردوو ئەنجومەن لە چەند كۆبوونەوەی جیادا لەگەڵ بەرپرسی پەیوەندیەكانی دەرەوەی حكومەتی هەرێم نیگەرانی خۆیان لە بوونی ناوی پارتی و یەكێتی لەو لیستەدا خستەڕوو، هاوكات پشتیوانی تەواوی خۆیان بۆ لابردنی ناوی ئەو دوو پارتە لە لیستی پۆلینكردنی خانەی 3ی رێكخراوەكان لە ئەمەریكا دەبڕی.

هەر لە چوارچێوەی دیدارو كۆبوونەوە جیاجیاكانی لەگەڵ ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەران و ئەندامانی ئەنجومەنی پیرانی ئەمەریكا، فەلاح مستەفا هانی ئەندامانی ئەو ئەنجومەنانەیدا كە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی هاوكاری و پاڵشتی هەرێمی كوردستان بكەن بە ئاڕاستەی بە جینۆساید ناساندنی تاوانەكانی ئەنفال و كیمیاباران كە لە لایەن رژێمی پێشووی عێراق دژ بەگەلی كوردستان ئەنجام دراون.

بەرپرسی پەیوەندیەكانی دەرەوە هیوای خواست كە ئەندامانی ئەو دوو ئەنجومەنە هاوكاری پاڵپشتی هەرێمی كوردستان عێراق بكەن بۆ بەرەوپێشبردنی پرۆسەی دیموكراسی، بەتایبەتی كە ئێستا ئامادەكاری بۆ هەڵبژاردنێكی نوێ‌ بۆ پەرلەمانی عێراق ئەنجام دەكرێت. لەم رووەشەوە داوای كرد كە هاوكاربن بۆ ناردنی زۆرترین چاودێری نێودەوڵەتی بۆ عێراق و بۆ بەپاكی بەڕێوەچوونی پرۆسەی هەڵبژاردن كە بڕیارە لە 30ی نیسانی داهاتوو ئەنجام بدرێت.

لە دیدارەكاندا بارودۆخ و قەیرانی سوریا و كاریگەریەكانی لەسەر ناوچەكە و بەتایبەتی لەسەر هەرێمی كوردستان لەڕووی مرۆییەوە روونكرایەوە. فەلاح مستەفا گووتی قەیرانی سوریا لەڕووی مرۆییەوە كاریگەری نەرێنی لەسەر بارودۆخی هەرێم هەبووە، بەتایبەتی بەهۆی بەردەوامی شەپۆلی هاتنی ئاوارەكانی ئەو وڵاتە بۆ هەرێم بەهۆی توندوتیژیەكان لە سوریا. هەروەها داوای كرد كە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی كاری جدی تر بكات بۆ یارمەتی دانی ئەم ئاوارانە.

هاوكات باسی ئەو ئاوارانەی ناوخۆی عێراقیش كرا كە بەهۆی ناسەقامگیری و توندوتیژیەكانەوە لەناوچەكانی دیكەی عێراق روویان لە هەرێمی كوردستان كردووە، كە ئەمەش لەڕووی ئابووری و مرۆییەوە كاریگەری نێگەتیڤی لەسەر هەرێم هەیە.

جێگەی باسە لە تەواوی دیدارو كۆبوونەوەكاندا پەرەپێدانی پەیوەندی دوولایەنەی نێوان هەرێمی كوردستان و ئیدارەی ئەمەریكا لە تەوەرە گرینگەكانی باسەكان بوون و هەردوولا لەسەر بەرەوپێشبردنی ئەو پەیوەندیانە هاوڕابوون.

شایەنی ئاماژە بۆ كردنە كە ئەم دیدارو كۆبوونەوانە لەگەڵ هەریەك لە سیناتۆر جۆن مەكین،  سیناتۆر بۆب مێندیز، سیناتۆر ساكسبی چامبلیس ، كۆنگرێسمان جۆرج هۆڵدینگ لە لیژنەی كاروباری دەرەوەی كۆنگرێس، كۆنگرێسمان مایك رۆجێرس سەرۆكی لیژنەی هەواڵگری لە كۆنگرێس، كۆنگرێسمان گرەیس مینگ لە لیژنەی كاروباری دەرەوەی كۆنگرێس، كۆنگرێسمان رۆن دیسانتیس، كۆنگرێسمان ئێد رۆیس، كۆنگرێسمان دانا روراباكر لە لیژنەی كاروباری دەرەوەی كۆنگرێس ، كۆنگرێسمان مایك كۆناوەی، كۆنگرێسمان تێد دویچ لە لیژنەی كاروباری دەرەوەی كۆنگرێس، كۆنگرێسمان ستیڤ كینگ لە لیژنەی دادوەری كۆنگرێس بە جیا ئەنجام درا.
 

 

 

 

لە چوارچێوەی سەردانەكەی بۆ ئەمەریكا، فەلاح مستەفا بەرپرسی پەیوەندیەكانی دەرەوەی حكومەت چەند كۆبوونەوەیەكی لەگەڵ گەورە بەرپرسانی ئیدارەی ئەمەریكا ئەنجامدا.


لە دیدارێكی لەگەڵ رۆبەرت مایلی بەڕێوەبەری پێشكەوتوو لە ئەنجومەنی ئاسایشی ئەمەریكا فەلاح مستەفا هەڵوێستی حكومەتی هەرێمی لەمەڕ بایەخی پەیوەندیە دووقۆڵیەكان و رەوشی ئەمڕۆی هەرێمی كوردستان و عیراق و ناوچەكە خستەڕوو.

بەرپرسی پەیوەندیەكانی دەرەوە پیرۆزبایی دەستبەكاربوونی لە بەڕێزیان كرد بە بۆنەی دەستبەكاربوونی لەم پۆستە تازەیەو هیوای سەركەوتنی بۆ خواست. هاوكات دووپاتی لە بایەخی پتەوكردنی پەیوەندیە دووقۆڵیەكانی نێوان حكومەتی هەرێم و ئەمەریكا كردەوە لەگەڵ گرینگیدان بە بوارە جیاجیاكان. هەروەها هەڵوێستی حكومەتی هەرێمی كوردستانی لەمەڕ نەوت و پرسە هەڵواسراوەكانی دیكەی نێوان هەولێر و بەغدا خستەڕوو و هەردوولا جەختیان لەوە كردەوە كە دەبێ كێشەكان لە چوارچێوەی دەستوور چارەسەر بكرێن.

هەر لە دیدارەكەدا باس لە پەرەسەندنە سیاسیەكانی عیراق و پرۆسەی هەڵبژاردن لە عیراق كرا كە بڕیارە كۆتایی مانگی داهاتوو ئەنجام بدرێت، هەردوولا كۆك بوون كە دەبێ‌ هەڵبژاردن لەكاتی خۆی و بە شێوەیەكی شەفاف ئەنجام بدرێت و رێز لە ئیرادەی گەلانی عیراق بگیرێت.


هەمان رۆژ فەلاح مستەفا بەرپرسی پەیوەندیەكانی دەرەوەی حكومەتی هەرێم لەگەڵ خاتوو ئان ریچارد یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا بۆ كاروباری نیشتەجێ و ئاوارە و كۆچبەران كۆبووەوە.

لەم دیدارەدا بەڕێزیان تیشكی خستە سەر بارودۆخی ئاوارەكانی سوریا لە هەرێم و گووتی قەیرانی سوریا رۆژ لەدوای رۆژ بەرەو خراپتر دەروات و كاردانەوەی خراپی لەسەر بارودۆخی هەرێمی كوردستان و ناوچەكە بە گشتی دروستكردووە.

هەروەها گووتی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە گوێرەی تواناو بە بەردەوامی هاوكاری پێشكەش بە ئاوارەكان كردووەو هەوڵی داوە كە بەشێكی زۆری پێداویستیەكانیان بۆ دابین بكات، بەڵام پێداویستی ئەوان و زیادبوونی ژمارەی ئاوارەكان بە بەردەوامی دەخوازێ‌ كە رێكخراوە نێودەوڵەتیەكان و كۆمەڵگای نێودەوڵەتی كۆمەك و هاوكاری زیاتر پێشكەش بە ئاوارەكانی سوریا لە هەرێم بكەن.

خاتوو ئان ریچارد دەستخۆشی لە هەوڵەكانی حكومەتی هەرێم كرد، پێشكەشكردنی یارمەتیەكانی هەرێمی بۆ ئاوارەكان بە گرینگ و پڕ بایەخ وەسف كرد.

هەروا گووتی ماوەیەك بەر لەئێستا لە میانەی سەردانەكەم بۆ هەرێمی كوردستان سەردانی كەمپی ئاوارەكانم كرد بۆ ئەوەی لە نزیكەوە ئاشنای بارودۆخ و گوزەران و داواكاری و پێداویستی ئاوارەكان بم، هاوكات لەگەڵ گەورە بەرپرسانی هەرێمی كوردستان دیدارو كۆبوونەوەم ئەنجامداو بە سەردانێكی سەركەوتووی وەسف كرد.

هەر لە چوارچێوەی دیدارو كۆبوونەوەكانی لە ئەمەریكا فەلاح مستەفا لەگەڵ بریت مەكگۆرك جێگری یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا كۆبووەوە، بەرپرسی پەیوەندیەكانی دەرەوە سوپاسی بەڕێزیانی كرد كە لە مەڕاسیمی ساڵیادی هەڵەبجە لە كۆنگرێسی ئەمەریكا بەشداری كرد، بەرَێزیان ئاماژەی بەوەدا مانەوەی پارتی دیموكراتی كوردستان و یەكێتی نیشتیمانی كوردستان لە نێو لیستی تیرۆر 3 بۆتە جێگەی نیگەرانی هەرێمی كوردستان و كاردانەوەی نیگەتیڤی هەیە لەسەر پەیوەندیەكانی نێوان هەردوولا. هاوكات داوای كرد ئیدارەی ئەمەریكا بە شێوەیەكی كارا گرنگی بە پەیوەندیە فرەلایەنەكانی لەگەڵ هەرێمی كوردستان بدات.

فەلاح مستەفا جەختی لەسەر ئەوە كردەوە كە حكومەتی هەرێمی كوردستان خۆی بە دۆستی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا دەزانێت و خۆشحالە بە پتەوكردنی پەیوەندیەكان لە بوارە جیاجیاكان.

جێگری یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا هاوكاری و پشتیوانی خۆی بۆ حكومەتی هەرێم دووپاتكردەوە و ئاماژەی بەوەدا  بە جددی كاردەكەن بۆ زیاتر پتەوكردنی ئەو پەیوەندیانەو لەگەڵ هاوكارانی لە ئیدارەی ئەمەریكا و كۆنگرێس لە پەیوەندی بەردەوامدا دەبن بۆ سڕینەوەی ناوی هەردوو پارتی سەرەكی هەرێمی كوردستان لە لیستی تیرۆری پلە سێ.

هەر لەم دیدارەدا باسیان لە هەڵبژاردنی داهاتووی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق كرد و هەردوولا هیوایان خواست ئەم پرۆسەیە ببێتە نموونەیەكی سەركەوتووی دیموكراسی لە عیراق و هاوكات تیشكیان خستە سەر هەڵوێستی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكان و كە نابێ‌ كارگەری هیچ لایەنێكیان لەسەربێت.

هەر لە دیدارەكەدا باس لە چەند پرسێكی هەنووكەیی هەرێمی كوردستان و عیراق و ناوچەكەو پەیوەندیەكانی هەولێرو بەغدا و پرسی نەوت كرا، لەم رووەوە جێگری یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا هەڵوێستی سەرۆك وەزیران نێچیرڤان بارزانی بەرز نرخاند كە هەمیشە هەوڵی داوە لە رێگەی دیالۆگ پرسەكان چارەسەر بكرێت. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نوێنەرایەتی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە واشنتۆن بە بەشداری باڵیۆزخانەی عیراق لە ئەمەریكاو بە هاوكاری هەردوو ئەندامانی كۆنگرێس مارشا بلاكبورن كە نوێنەرایەتی وویلایەتی تێنسی دەكات لە ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمەریكا و كریستوفەر ڤان هۆلن كە نوێنەرایەتی وویلایەتی مێریلاند دەكات لە ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمەریكا، بە ئامادەبوونی فەلاح مستەفا بەرپرسی پەیوەندیەكانی دەرەوەی حكومەتی هەرێم و لوقمان فەیلی باڵیۆزی عیراق لە ئەمەریكا و بریت مەكگۆرك جێگری یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا و جیم جیفری و زەڵمای خەلیلزاد باڵیۆزانی پێشووی ئەمەریكا لە عیراق و ژمارەیەك لە ئەندامانی كۆنگرێس  و چەندین بەرپرسی باڵای ئیدارەی ئەمەریكا و رەوەندی كوردستانی و میدیاكاران و چالاكوانان مەڕاسیمی بیست و شەشەمین ساڵیادی كیمیابارانكردنی هەڵەبجە لە ناو كۆنگرێسی ئەمەریكا بەرز راگیرا.

سەرەتا ئەندامی كۆنگرێس كریستوفەر ڤان كە سپۆنسەری سەرەكی خوێندنەوەی یەكەمی بڕگەی 422 ی ناو كۆنگرێسی ئەمەریكایە كە لەگەڵ ئەندامی كۆنگرێس خاتوو مارشا بلاكبورن ڕۆلی سەرەكیان گێراوە بۆ دەركردنی بڕگەی 422، وتارێكی پێشكەشكرد و تیایدا باسی لە پێویستی بەردەوام بوون و مانەوەی دۆستایەتی ئەمەریكا و هەرێمی كوردستان كرد كە گرنگە پەرەی پێبدرێت و رێز لە دۆستە كوردەكانمان و پێشكەوتنەكانی هەرێمی كوردستان بگرین.

بەڕێزیان باسی لە خوێندنەوەی یەكەمی بڕگەی 422 كرد كە ئێستا كاری لەسەر دەكرێت لە كۆنگرێس بۆ ئەوەی كارەساتی هەڵەبجەو ئەنفال بە فەرمی لە كۆنگرێسی ئەمەریكا بناسرێت.

دواتر خاتوو مارشا بلاكبورن ووتەیەكی پێشكەش كرد سە بارەت بە جینۆساید و ناساندنی تاوانی هەڵەبجە و ئەنفال لە ناو كۆنگرێسی ئەمەریكا و جەختی لەسەر ئەوە كردەوە كە دەبێت كاری زۆری بۆ بكەین لەگەڵ هاورێكانم لە ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمەریكا بەردەوامیش دەبین لەسەر ئەو دۆستایەتیەی نێوانمان لەگەڵ هەرێمی كوردستان. دووپاتیشی كردەوە كە ئەم دۆستایەتیە دەپارێزین و بە بەردەوامیش كار بۆ پێشخستنی پەیوەندیەكانی نێوانمان دەكەین.

پاشان لوقمان فەیلی باڵیۆزی عیراق لە ئەمەریكا لە وتارێكدا زۆر بە توندی ئیدانەی ئەو كارە نارەوایەی رژێمی بەعسی رووخاوی كرد كە چەند بە دڕندانەیی هەوڵی پاكتاوی نەتەوەی  كوردی داوە. باڵیۆزی عێراق ئامادەیی خۆیی و باڵۆزخانەی دووپاتكردەوە بۆ بەجینۆساید ناساندنی هەڵەبجە و ئەنفال.

جەنەڕاڵ جەمیس جۆنس راوێژكاری پێشوی ئاسایشی نەتەوەی ئەمەریكا باسی لە دۆستایەتی و پەیوەندی ئەمەریكا و گەلی كورد كرد كە تا رادەیەكی بەرچاو پێشكەوتنی بە خۆیەوە بینیوەو پێویستە بە بەردەوامیش ئەو پەیوەندیانە پتەوتر بكرێت و بپارێزرێت.

هەروەها بەرێز جۆنس زۆر بە تووندی ئیدارە و بەرپرسانی ئەمەریكای شەرمەزار كرد لەسەر دانانی دوو حزبی كوردستانی خەباتكار لە لیستی تیرۆری (3). ووتیشی پێشمەرگە و گەلی كوردستان تەنها هاوكار و هاوبیرمان بوون لە ریزەكانی پێشەوە بۆ روخانی رژێم و كارێكی ناڕەوایە بەم شێوەیە پاداشتیان بدەینەوە. هاوكات هاوكاری خۆی دەربڕی و داوای لە بەرپرسانی بەشداربووش كرد كە رۆلی بەرچاو ببینن بۆ نەهێشتنی ناوی ئەو دوو پارتە لە نێو لیستی (3).

دواتر فەلاح مستەفا بەگەرمی بەخێرهاتنی میوانانی كردو گووتی وەك حكومەتی هەرێم خۆشحاڵین بە بوونی ئەو پەیوەندیە و تیشكی خستە سەر بایەخی ئەو پەیوەندیانە كە دەبێتە فاكتەرێك بۆ زیاتر سەقامگیری و بەرەو پێشبردنی ناوچەكە لە هەموو روویەكەوە.

بەرپرسی پەیوەندیەكانی دەرەوەی حكومەت جەختیكردەوە كە پێشوازی لە هەموو جۆرە هاوكاریەك دەكەن كە لە لایەن كۆنگرێسی ئەمەریكا و ئیدارەی ئەمەریكا پێشكەش بە هەرێمی كوردستان دەكرێت. دووپاتیشی كردەوە كە حكومەتی هەرێمی كوردستان خۆی بە دۆستێكی راستەقینەی وویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمەریكا دەزانێت.

هاوكات بە ئامادەبووانی راگەیاند كە پتەوكردنی ئەو پەیوەندیانە لە سوود و بەرژەوەندی هەموو گەلانی عیراقدایە. هەروا گووتی حكومەتی هەرێمی كوردستان رۆلێكی باش دەبینێ بۆ زیاتر تێكەڵ بوون بە كۆمەڵگای نێودەولەتی و زیاتر بەرەو پێشبردنی پەیوەندیەكانی لەگەڵ دونیای دەرەوە، بۆیە داوا لە بەرێزتان دەكەم كە هاوكاری كردنتان بۆ هەرێمی كوردستان هاوكاری كردنی نموونەیەكی تری ناوچەكەیەو هیواخوازین ئارامی و سەقامگیری تەواوی عیراق و ناوچەكە بگرێتەوە.

لە میانەی وتارەكەیدا فەلاح مستەفا تیشكی خستە سەر بارودۆخی ئاوارەكانی سوریا لە هەرێمی كوردستان و گووتی حكومەتی هەرێمی كوردستان بە گوێرەی توانا هاوكاری ئەو پەناهەندانە دەكات و داوای لە بەرپرسانی ئەمەریكا كرد كە بەشداربن لە كۆمەك و هاوكاری كردنیان بۆ ئەوەی ژیانێكی باشتریان هەبێت تا ئەوكاتەی دەگەڕێنەوە جێگەو رێگەی خۆیان.

فەلاح مستەفا داوای لە كۆنگرێسی ئەمەریكا كرد كە بە گرنگیەكی زۆرەوە كار لە سەر بە جینۆساید" ناساندنی هەلەبجەو ئەنفال بكات، چونكە مافێكی رەوای گەلی كوردستان و كەس و كاری شەهیدان و قوربانیانە.

بۆ خستنە ناو ئەو دوو هێزە سیاسیەی كوردستانیش بۆ ناو لیستی تیرۆری(3) فەلاح مستەفا رایگەیان كە هێزی پێشمەرگە پارێزگاری لە گەلی كوردستان و قەوارەو خاكی كوردستان كردووە مێژووش ئەوەی سەلماندووە وەك هاورێكانم لێرە پێش من ئاماژەیان پێدا كە هێزی پێشمەرگە لەگەڵ هێزی ئەمەریكا بۆ رزگاركردنی عێراق بەشدار بووە رۆلی پێشمەرگە رۆلی پاراستنی سەروماڵی خەڵك و ئازادكردنی عیراق بوو لە دیكتاتۆریەت، بۆیە داواكارین لە بەرپرسان كە چاوێك بەو بریارە بخشێنەوە كە بەرامبەر ئەو دوو هێزە سیاسیەی كوردستان دەریان كردووە. داواكارین كە بەزووترین كات چارەسەر بكرێت.

دوای ووتەكانی بەرێزیان فیلمێكی كورتی دۆكیۆمێنتی و پیشانگایەك كرایەوە سەبارەت بە یادی هەڵەبجە و ئەنفال.
 

 

 

 

 

 

 

 

هەواڵی زیاتر لە تویتەر

راپۆرتە پڕ بینەرەکان

حالت های رنگی